Үндсэн хуулийн эрх зүйн бодлого №1   1 comment

Бодлого 1

Иргэн А цахилгааны инженер мэргэжилтэй. Тэрээр эзэмшсэн мэргэжлийнхээ дагуу бие даан бизнес эрхлэхээр шийдэн эрчим хүчний эх үүсвэр, шугам сүлжээ барьж байгуулах үйл ажиллагаа дагнан эрхлэх “Эрчим” ХК байгуулав. Уг компани нь Хан-Уул дүүрэгт байрладаг юм. Ингээд тусгай зөвшөөрөл авахаар холбогдох төрийн захиргааны байгууллагад хандаж, шаардлагатай бичиг баримтыг бүрдүүлэн өгчээ. Гэтэл төрийн захиргааны байгууллага түүний хүсэлтийг биелүүлээгүй. Нийслэлийн Засаг даргын саналыг аваагүй байна” гэсэн үндэслэлээр татгалзсан хариуг утсаар өгсөн байна.

Хууль зүйн дүн шинжилгээ хийнэ үү.

Бодолт

Таван алхмаар бодох арга

А.Товч дүгнэлт
Бодлогын нөхцөлд өгөгдсөн харилцаа нь хүний үндсэн эрх буюу ажил мэргэжлээ чөлөөтэй сонгох, хувийн аж ахуй эрхлэх эрхтэй холбогдож үүссэн харилцаа байна. Иргэн А Үндсэн хуулиар хамгаалагдсан уг эрхийнхээ дагуу холбогдох төрийн захиргааны байгууллагад хандсан боловч татгалзсан хариу авчээ. Иймээс цаашид өгөгдөлд дурдсан иргэн А-гийн үндсэн эрх зөрчигдсөн эсэхийг холбогдох хуулийн дагуу шалган дүгнэлт хийнэ.

Б.Асуудал

· А-ийн ямар эрх зөрчигдсөн, уг эрхийн агуулгыг тодорхойлох
· Аж ахуйн үйл ажиллагааны тусгай зөвшөөрөл гэж юу болохыг тодорхойлох
· “Эрчим” ХК үйл ажиллагаагаа явуулахын тулд тусгай зөвшөөрөл авах шаардлагатай эсэх
· А-ийн байгуулсан компани тусгай зөвшөөрөл авах бол ямар бичиг баримт бүрдүүлэх шаардлагатайг тодорхойлох
· Төрийн захиргааны байгууллагын гаргасан шийдвэрийн хууль зүйн үндэслэлийг тодорхойлох
· хэрэв тухайн шийдвэр иргэний эрхэд үндэслэлгүй халдсан бол хаана хандахыг тодорхойлох

В.Эрх зүйн зохицуулалт

МОНГОЛ УЛСЫН ҮНДСЭН ХУУЛЬ

16.4. ажил мэргэжлээ чөлөөтэй сонгох, хөдөлмөрийн аятай нөхцлөөр хангуулах, цалин хөлс авах, амрах, хувийн аж ахуй эрхлэх эрхтэй

.

ÀÆ ÀÕÓÉÍ ¯ÉË ÀÆÈËËÀÃÀÀÍÛ ÒÓÑÃÀÉ ÇªÂتªÐËÈÉÍ ÒÓÕÀÉ

3 äóãààð ç¿éë. Õóóëèéí íýð òîìú¸î
3.1.1.”
àæ àõóéí ¿éë àæèëëàãààíû òóñãàé çºâøººðºë

” /öààøèä “òóñãàé çºâøººðºë” ãýõ/ –ãýæ òîäîðõîé òºðëèéí àæ àõóéí ¿éë àæèëëàãààã òîãòîîñîí õóãàöàà, íºõöºë, øààðäëàãûí äàãóó ýðõëýí ÿâóóëàõ ýðõèéã èðãýí, àøãèéí áà àøãèéí áóñ õóóëèéí ýòãýýäýä ýðõ á¿õèé áàéãóóëëàãààñ îëãîñîí àëáàí ¸ñíû áàðèìò áè÷ãèéã;

7 äóãààð ç¿éë. Òóñãàé çºâøººðºë îëãîõ æóðàì

7.1. Ýíý õóóëèéí 15 äóãààð ç¿éëä çààñàí òóñãàé çºâøººðëèéã õóóëüä ººðººð çààãààã¿é áîë òºðèéí çàõèðãààíû õîëáîãäîõ òºâ áàéãóóëëàãà îëãîíî.
7.3. Òóõàéí òºðëèéí àæ àõóéí ¿éë àæèëëàãààíä õàìààðàõ òóñãàé çºâøººðºëòýé õîëáîîòîé íàðèéâ÷èëñàí æóðìûã òóñ òóñûí õóóëèàð çîõèöóóëíà.

8 äóãààð ç¿éë. Õîðèãëîõ àæ àõóéí ¿éë àæèëëàãàà


8.1. Ìîíãîë Óëñûí íóòàã äýâñãýðò äàðààõü òºðëèéí àæ àõóéí ¿éë àæèëëàãàà ýðõëýõèéã õîðèãëîíî:
8.1.1. õàð òàìõè, õóóëüä ººðººð çààãààã¿é áîë ìàíñóóðóóëàõ áîäèñ ¿éëäâýðëýõ, èìïîðòëîõ, õóäàëäàõ /Ýíý çààëòàä 2002 îíû 11 ä¿ãýýð ñàðûí 28-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìýëò îðñîí/;
8.1.2. ñàäàð ñàìóóí ÿâäëûã çîõèîí áàéãóóëàõ, ò¿¿íèéã àëèâàà õýëáýðýýð ñóðòàë÷ëàõ, äýìæèõ;
8.1.3. êàçèíîãèéí ¿éë àæèëëàãàà ýðõëýõ;
8.1.4. îëîí øàòëàëò ìàðêåòèíã áóþó ïèðàìèä òîãòîëöîîíû çàìààð õóóðàí ìýõýëæ àøèã õîíæîî îëîõ ¿éë àæèëëàãàà.
8.2. Ýíý õóóëèéí 8.1.3 äàõü çààëò íü ÷ºëººò á¿ñèéí òóõàé õóóëü òîãòîîìæèä õàìààðàõã¿é /Ýíý õýñãèéã 2002 îíû 6 äóãààð ñàðûí 28-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìñýí/.

10 äóãààð ç¿éë. Òóñãàé çºâøººðºë îëãîõ áàéãóóëëàãûí ýðõ

10.1.1. õóóëüä çààñàí íºõöºë, æóðìûí äàãóó òóñãàé çºâøººðºë îëãîõ;
10.1.2. òóñãàé çºâøººðëèéã á¿ðòãýõ;

11 ä¿ãýýð ç¿éë. Òóñãàé çºâøººðºë àâàõàä á¿ðä¿¿ëýõ áàðèìò áè÷èã
11.1.1. òóñãàé çºâøººðºë õ¿ññýí ºðãºäºë /ýðõëýõ ¿éëäâýðëýë, ¿éë÷èëãýýíèé òºðºë, õóãàöààã òîäîðõîé äóðüäàõ/;
11.1.2. òóñãàé çºâøººðºë õ¿ñýã÷ íü õóóëèéí ýòãýýä áîë óëñûí á¿ðòãýëèéí ãýð÷èëãýý;
11.1.3. òóñãàé çºâøººðºë õ¿ñýã÷ íü èðãýí áîë èðãýíèé ¿íýìëýõèéí íîòàðèàò÷ààð ãýð÷ë¿¿ëñýí õóóëáàð;
11.1.4. óëñûí òýìäýãòèéí õóðààìæ òºëñºí áàðèìò;
11.1.5. òóõàéí ¿éëäâýðëýë, ¿éë÷èëãýýíèé îíöëîãîîñ øàëòãààëàí õóóëüä çààñàí áóñàä áàðèìò áè÷èã;
11.1.6. ýíý õóóëèéí 15.5.7; 15.5.8; 15.6.1-15.6.3; 15.6.5; 15.8.3; 15.8.8; 15.8.18; 15.8.20; 15.10.4.-15.10.6; 15.10.14; 15.11.1; 15.11.2; 15.12.1-15.12.6-ä. çààñàí àæ àõóéí ¿éë àæèëëàãààã ýðõëýõýä àéìàã, íèéñëýëèéí
Çàñàã äàðãûí ñàíàëûã àâñàí áàéíà /Ýíý çààëòàä 2005 îíû 7 äóãààð 1-íèé ºäðèéí õóóëèàð íýìýëò îðñîí/.

 

11.2. Ýíý ç¿éëèéí 1 äýõ õýñýãò çààñíààñ áóñàä áàðèìò áè÷èã, òºëáºð, õóðààìæ øààðäàæ áîëîõã¿é.


11.3.Ýíý õóóëèéí 15.10.5, 15.10.6-ä çààñàí àæ àõóéí ¿éë àæèëëàãàà ýðõëýõ òóñãàé çºâøººðºë îëãîõîä àéìàã, íèéñëýëèéí
Çàñàã äàðãà ñàíàëàà 30 õîíîãèéí äîòîð

Ãåîëîãè, óóë óóðõàéí àñóóäàë ýðõýëñýí òºðèéí çàõèðãààíû áàéãóóëëàãàä èð¿¿ëýýã¿é áîë çºâøººðñºí ãýæ ¿çíý /Ýíý õýñãèéã 2006 îíû 7 äóãààð ñàðûí 8-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìñýí/.

12 äóãààð ç¿éë. Òóñãàé çºâøººðºë îëãîõ
12.1. Òóñãàé çºâøººðºë îëãîõ ýðõ á¿õèé áàéãóóëëàãà íü òóñãàé çºâøººðºë õ¿ññýí ºðãºäºë, õîëáîãäîõ áóñàä áàðèìò áè÷ãèéã õÿíàí ¿çýæ, òóñãàé çºâøººðºë îëãîõ ýñýõ òóõàé àñóóäëûã õóóëüä ººðººð çààãààã¿é áîë ºðãºäºë õ¿ëýýí àâñíààñ õîéø àæëûí 21 õîíîãèéí äîòîð øèéäâýðëýíý.
12.2. Òóñãàé çºâøººðºë îëãîõîîñ òàòãàëçñàí áîë òàòãàëçñàí ¿íäýñëýëèéã çààæ
áè÷ãýýð õàðèó

ºãíº.

15 äóãààð ç¿éë. Òóñãàé çºâøººðºëòýéãýýð ýðõëýõ àæ àõóéí ¿éë àæèëëàãààíû òºðºë

15.8. Ò¿ëø, ýð÷èì õ¿÷íèé ÷èãëýëýýð /Ýíý õýñýãò 2003 îíû 11 ä¿ãýýð ñàðûí 28-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìýëò îðñîí áà 2005 îíû 1 ä¿ãýýð ñàðûí 27-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/:
15.8.1.öºìèéí ýð÷èì õ¿÷íèé íººöººð àæèëëàõ ýõ ¿¿ñâýð áàðüæ áàéãóóëàõ, àæèëëóóëàõ;
15.8.2. ýð÷èì õ¿÷íèé ýõ ¿¿ñâýð, øóãàì ñ¿ëæýý áàðüæ áàéãóóëàõ;
15.8.3. ýð÷èì õ¿÷ ¿éëäâýðëýõ, äàìæóóëàõ, äèñïåò÷åðèéí çîõèöóóëàëò õèéõ, ò¿ãýýõ, õàíãàõ, áîðëóóëàõ ¿éë àæèëëàãàà ýðõëýõ;
15.8.4. øèíãýð¿¿ëñýí øàòäàã õèéí ¿éë÷èëãýý ýðõëýõ /Ýíý çààëòûã 2005 îíû 7 äóãààð ñàðûí 1-íèé ºäðèéí õóóëèàð õ¿÷èíã¿é áîëñîíä òîîöñîí/.
15.8.5. çóóõ, äàðàëòàò ñàâ, øóãàì õîîëîéí óãñðàëò, çàñâàð ¿éë÷èëãýý ýðõëýõ /Ýíý çààëòûã 2005 îíû 11 ä¿ãýýð ñàðûí 17-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìñýí/.

17 äóãààð ç¿éë. Òóñãàé çºâøººðºë îëãîõòîé õîëáîãäñîí ìàðãààíûã øèéäâýðëýõ
17.1. Òóñãàé çºâøººðºë îëãîõòîé õîëáîãäîí ãàðñàí ìàðãààíûã òóñãàé çºâøººðºë îëãîõ ýðõ á¿õèé áàéãóóëëàãûí õîëáîãäîõ äýýä øàòíû áàéãóóëëàãàä íü òàâüæ øèéäâýðë¿¿ëýõ áºãººä øèéäâýðèéã ýñ çºâøººðâºë ø¿¿õýä ãîìäîë ãàðãàæ áîëíî.


ÝÐ×ÈÌ Õ¯×ÍÈÉ ÒÓÕÀÉ

6 äóãààð ç¿éë.
Òºðèéí çàõèðãààíû òºâ áàéãóóëëàãûí á¿ðýí ýðõ

6.1. Ýð÷èì õ¿÷íèé àñóóäàë ýðõýëñýí òºðèéí çàõèðãààíû òºâ áàéãóóëëàãà äàðààõü á¿ðýí ýðõèéã õýðýãæ¿¿ëíý:
6.1.6. òóñãàé çºâøººðºë îëãîõ, õ¿÷èíã¿é áîëãîõòîé õîëáîãäîí ãàðñàí ìàðãààíûã õÿíàæ ä¿ãíýëò ãàðãàõ;

8 äóãààð ç¿éë. Çîõèöóóëàõ ãàçàð

8.1. Çîõèöóóëàõ ãàçàð íü ýð÷èì õ¿÷ ¿éëäâýðëýõ, äàìæóóëàõ, ò¿ãýýõ, äèñïåò÷åðèéí çîõèöóóëàëò õèéõ, õàíãàõ ¿éë àæèëëàãààã çîõèöóóëàõ ÷èã ¿¿ðýãòýé áàéíà.

9 ä¿ãýýð ç¿éë. Çîõèöóóëàõ ãàçðûí á¿ðýí ýðõ
9.1. Çîõèöóóëàõ ãàçàð íü äàðààõü á¿ðýí ýðõèéã õýðýãæ¿¿ëíý:
9.1.2. ýíý õóóëüä çààñíû äàãóó òóñãàé çºâøººðºë îëãîõ, ò¿¿íä íýìýëò, ººð÷ëºëò îðóóëàõ, òóñãàé çºâøººðëèéã ò¿äãýëç¿¿ëýõ, õ¿÷èíã¿é áîëãîõ;

12 äóãààð ç¿éë. ¯éë àæèëëàãàà ýðõëýõ òóñãàé çºâøººðºë, ò¿¿íèéã îëãîõ
12.1. Õóóëèéí ýòãýýä äàðààõü ¿éë àæèëëãàãààã ýðõ á¿õèé áàéãóóëëàãààñ îëãîñîí òóñãàé çºâøººðëèéí ¿íäñýí äýýð ýðõýëíý:
12.1.1. öàõèëãààí ¿éëäâýðëýõ;
12.1.2. äóëààí ¿éëäâýðëýõ;
12.1.3. öàõèëãààí äàìæóóëàõ;
12.1.4. äóëààí äàìæóóëàõ;
12.1.5. äèñïåò÷åðèéí çîõèöóóëàëò õèéõ;
12.1.6. öàõèëãààí ò¿ãýýõ;
12.1.7. äóëààí ò¿ãýýõ;
12.1.8. ýð÷èì õ¿÷ýýð çîõèöóóëàëòòàé õàíãàõ;
12.1.9. ýð÷èì õ¿÷ýýð çîõèöóóëàëòã¿é õàíãàõ;
12.1.10. öàõèëãààí èìïîðòëîõ, ýêñïîðòëîõ;
12.1.11. ýð÷èì õ¿÷íèé áàðèëãà áàéãóóëàìæ áàðèõ.

20 äóãààð ç¿éë. Ýð÷èì õ¿÷íèé áàðèëãà áàéãóóëàìæ áàðèõ òóñãàé çºâøººðºë

20.1. Ýð÷èì õ¿÷íèé áàðèëãà áàéãóóëàìæ áàðèõ òóñãàé çºâøººðëèéã ñàíõ¿¿ãèéí ÷àäàâõòàé, óã áàðèëãà áàéãóóëàìæèéã áàðèõ õ¿ñýëò ãàðãàñàí õóóëèéí ýòãýýäýä îëãîæ áîëíî.
20.3. Ýð÷èì õ¿÷íèé áàðèëãà áàéãóóëàìæ áàðèõ òóñãàé çºâøººðëèéã õîëáîãäîõ õóóëü òîãòîîìæèéí äàãóó áàéãàëü îð÷èíä íºëººëºõ áàéäëûí ¿íýëãýý õèéëãýñíèé ¿íäñýí äýýð îëãîíî.

21 ä¿ãýýð ç¿éë. Òóñãàé çºâøººðºë àâàõ
21.1. Ñîíèðõîã÷ õóóëèéí ýòãýýä òóñãàé çºâøººðºë àâàõ òóõàé ºðãºä뺺 Çîõèöóóëàõ ãàçàð áóþó àéìàã, íèéñëýëèéí çîõèöóóëàõ çºâëºëä ãàðãàíà.

21.2 Ñîíèðõîã÷ õóóëèéí ýòãýýä òóñãàé çºâøººðºë àâàõ òóõàé ºðãºäºë人 ýðõëýõ ¿éë àæèëëàãààíû òºðºëòýé óÿëäóóëàí äàðààõü áè÷èã áàðèìòûã õàâñàðãàíà:
21.2.1. òåõíèê, ýäèéí çàñãèéí ¿íäýñëýë;
21.2.2. ýð÷èì õ¿÷ ¿éëäâýðëýõýä àøèãëàõ ýð÷èì õ¿÷íèé íººöèéí ñóäàëãàà;
21.2.3. ¿éëäâýðëýõ, äàìæóóëàõ, ò¿ãýýõ, õàíãàõ ýð÷èì õ¿÷íèé òºðºë, õýìæýý, ÷àíàðûí ¿ç¿¿ëýëò;
21.2.4. ¿éë àæèëëàãààíäàà àøèãëàõ òîíîã òºõººðºìæèéí ¿íäñýí ¿ç¿¿ëýëò;
21.2.5. ¿éë÷ëýõ õ¿ðýý, ýçýìøëèéí çààã, ýð÷èì õ¿÷íèé ¿éëäâýðëýë, õàíãàìæ, õýðýãëýýíèé òýíöýë; 21.2.6. áàéãàëü îð÷èíä íºëººëºõ áàéäëûí ¿íýëãýý;
21.2.7. áàéãàëü îð÷íûã õàìãààëàõ àðãà õýìæýýíèé òºëºâëºãºº;
21.2.8. òóõàéí õóóëèéí ýòãýýäèéí ñàíõ¿¿, õºðºíãèéí íººö, ýäèéí çàñãèéí ÷àäàâõè;
21.2.9. ¿éë àæèëëàãààãàà ýõëýõ õóãàöàà, õºðºí㺠îðóóëàëòûí õýìæýý, ñàíõ¿¿æ¿¿ëýõ ýõ ¿¿ñâýð;
21.2.10. ìýðãýæëèéí áîëîâñîí õ¿÷èí, òýäãýýðèéí äàäëàãà, òóðøëàãà.

21.3. Çîõèöóóëàõ ãàçàð, àéìàã, íèéñëýëèéí çîõèöóóëàõ çºâëºë íü øààðäëàãàòàé ãýæ ¿çâýë ºðãºäºë, ò¿¿íä õàâñàðãàñàí áàðèìòûí òàëààð ä¿ãíýëò ãàðãóóëàõààð õºíäëºíãèéí øèíæýý÷ òîìèëæ áîëíî.

21.4. Òóñãàé çºâøººðºë àâàõ òóõàé ºðãºäëèéã õ¿ëýýí àâñíààñ õîéø 60 õîíîãèéí äîòîð òóñãàé çºâøººðºë îëãîõ ýñýõ øèéäâýðèéã ãàðãàíà.

21.5. Õýðýâ ºðãºäºë, ò¿¿íä õàâñàðãàñàí áàðèìòûã øààðäëàãà õàíãààã¿é ãýæ ¿çâýë ò¿¿íèéã õ¿ëýýí àâñàí ºäðººñ õîéø 10 õîíîãèéí äîòîð ºðãºäºë ãàðãàã÷èä áóöààíà.


21.6. Ǻâøººðºë îëãîñîí øèéäâýð áóþó îëãîõîîñ òàòãàëçñàí òóõàé ¿íäýñëýëèéã íèéòýëíý.


21.7. Òóñãàé çºâøººðëèéã ñàíõ¿¿ãèéí ÷àäàâõòàé, òóõàéí ÷èãëýëýýð ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëæ áàéñàí áóþó ÿâóóëàõ áîëîìæòîé õóóëèéí ýòãýýäýä îëãîíî.

Г.Дүн шинжилгээ

1. А-ийн ямар эрх зөрчигдсөн, уг эрхийн агуулгыг тодорхойлох

Үндсэн хуулийн 16.4-т заасны дагуу иргэн нь ажил мэргэжлээ чөлөөтэй сонгох, … хувийн аж ахуй эрхлэх эрхтэй бөгөөд иргэн А уг эрхээ эдлэх үндсэн дээр хувийн компани байгуулж, үйл ажиллагаагаа эхлэхийн тулд эрчим хүчний эх үүсвэр, шугам сүлжээ барьж байгуулах тусгай зөвшөөрөл хүсч Төрийн захиргааны холбогдох байгууллагад ханджээ. А-гийн хувийн аж ахуй эрхлэх эрх нь Үндсэн хуулиар хуульчлан хамгаалагдсан ба бодлогын өгөгдлөөс харахад энэхүү эрхэд нь төрийн захиргааны тодорхой байгууллагын зүгээс халдлага учирсан байна

. Тэрээр уг эрхээ эдлэхэд шаардагдах нөхцөл журмыг холбогдох хуулиар хэрхэн дэлгэрүүлэн зохицуулсныг тодорхойлох нь чухал юм.

2. Аж ахуйн үйл ажиллагааны тусгай зөвшөөрөл гэж юу болохыг тодорхойлох

ААҮАТЗТХ 3.1.1-д зааснаас үзэхэд тодорхой төрлийн үйл ажиллагаа эрхлэхэд энэхүү тусгай зөвшөөрлийг авах шаардлагатай болох нь илэрхий байна.

Иргэн А өөрийн эзэмшсэн мэргэжилдээ түшиглэн байгуулсан компани нь эрчим хүчний эх үүсвэр, шугам сүлжээ барьж байгуулах чиглэлээр дагнан ажиллаж болох нь өгөгдлөөс тодорхой байна.

ААҮАТЗТХ 15.8-д тусгай зөвшөөрөлтэйгээр эрхлэх аж ахуйн үйл ажиллагааны төрөлд дэд бүтцийн чиглэлээр гэж заасан тул тухайн компани үйл ажиллагаагаа эхлэн явуулахын тулд тусгай зөвшөөрлийг зайлшгүй авах шаардлагатай юм байна.

3. “Эрчим” ХК үйл ажиллагаагаа явуулахын тулд тусгай зөвшөөрөл авах шаардлагатай эсэх

Мөн Эрчим хүчний тухай хуулийн 8.1-д Çîõèöóóëàõ ãàçàð íü ýð÷èì õ¿÷ ¿éëäâýðëýõ, äàìæóóëàõ, ò¿ãýýõ, äèñïåò÷åðèéí çîõèöóóëàëò õèéõ, õàíãàõ ¿éë àæèëëàãààã çîõèöóóëàõ ÷èã ¿¿ðýãòýé áàéíà гээд түүний бүрэн эрхэд 9.1.2-ээр ýíý õóóëüä çààñíû äàãóó òóñãàé çºâøººðºë îëãîõ, ò¿¿íä íýìýëò, ººð÷ëºëò îðóóëàõ, òóñãàé çºâøººðëèéã ò¿äãýëç¿¿ëýõ, õ¿÷èíã¿é áîëãîõыг хамааруулан хуульчилсан байна.

12.1.11-д эрчим хүчний барилга байгууламж барихад тусгай зөвшөөрөл авахаар хуульчилжээ

.

ААҮАТЗТХ-д тусгай зөвшөөрөл олгох журмыг хуульчилсан.
7.1-д Ýíý õóóëèéí 15 äóãààð ç¿éëä çààñàí òóñãàé çºâøººðëèéã õóóëüä ººðººð çààãààã¿é áîë òºðèéí çàõèðãààíû õîëáîãäîõ òºâ áàéãóóëëàãà îëãîíî, 7.3. Тухайн төрлийн аж ахуйн үйл ажиллагаанд хамаарах тусгай зөвшөөрөлтэй холбоотой нарийвчилсан журмыг тус тусын хуулиар зохицуулна гэжээ.

Эрчим хүчний тухай хуулийн 21.1-д Ñîíèðõîã÷ õóóëèéí ýòãýýä òóñãàé çºâøººðºë àâàõ òóõàé ºðãºä뺺 Çîõèöóóëàõ ãàçàð áóþó àéìàã, íèéñëýëèéí çîõèöóóëàõ çºâëºëä ãàðãàíà гэснээс үзвэл “Эрчим” ХК холбогдох төрийн захиргааны байгууллагад хандсан болох нь тодорхой байна. Иймд 20.1. Ýð÷èì õ¿÷íèé áàðèëãà áàéãóóëàìæ áàðèõ òóñãàé çºâøººðëèéã ñàíõ¿¿ãèéí ÷àäàâõòàé, óã áàðèëãà áàéãóóëàìæèéã áàðèõ õ¿ñýëò ãàðãàñàí õóóëèéí ýòãýýäýä îëãîæ áîëíî гэсний дагуу “Эрчим” ХК тусгай зөвшөөрөл авах эрхтэй юм.

4. А-ийн байгуулсан компани тусгай зөвшөөрөл авах бол ямар бичиг баримт бүрдүүлэх шаардлагатайг тодорхойлох

“Эрчим” ХК тусгай зөвшөөрөл авахын тулд ААҮАТЗТХ-ийн 11.1-д заасан бичиг баримтуудыг бүрдүүлэх ба тэрээр дэд бүтцийн, тодруулбал эрчим хүчний чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулахын тулд ЭХТХ-ийн 21.2-т зааснаар нарийвчлан зохицуулсан баримт бичгийг хавсаргасан байна.

5. Төрийн захиргааны байгууллагын гаргасан шийдвэрийн хууль зүйн үндэслэлийг тодорхойлох

Эдгээрээс үндэслэн үзвэл “Эрчим” ХК нь дээрх бичиг баримтын шаардлагыг хангасан гэх үндэслэл бодлогын өгөгдлөөс тодорхой байна. Тус компани Хан-Уул дүүрэгт байрладаг тул тусгай зөвшөөрөл авахаар Төрийн захиргааны байгууллага болох Нийслэлийн зохицуулах зөвлөлд өргөдлөө гаргана.

Харин тус зөвлөл уг өргөдөлд Нийслэлийн Засаг даргын саналыг аваагүй гэсэн үндэслэлээр татгалзсан хариу өгсөн байгаа.

ААҮАТЗТХ-ийн 11.1.6-д аймаг, нийслэлийн Засаг даргын саналыг заавал авсан

байх үйл ажиллагааны төрлийг хуульчилсан.

15.5.7. òºëáºðò òààâàð, áîîöîîò òîãëîîìûí ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëàõ;
15.5.8. ãàëò çýâñýã ¿éëäâýðëýõ, õóäàëäàõ;
15.6.1. îçîí çàäàëäàã áîäèñ, ò¿¿íèéã àãóóëñàí á¿òýýãäýõ¿¿íèéã èìïîðòëîõ, õóäàëäàõ, àøèãëàõ;
15.6.2. òýñýð÷, äýëáýðýõýýñ áóñàä õèìèéí õîðò áîëîí àþóëòàé áîäèñ ¿éëäâýðëýõ /Ýíý çààëòûã 2006 îíû 5 äóãààð ñàðûí 25-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷èëñºí/;
15.6.3. õèìèéí õîðò áîëîí àþóëòàé áîäèñ èìïîðòëîõ, àøèãëàõ /Ýíý çààëòûã 2006 îíû 5 äóãààð ñàðûí 25-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷èëñºí/;
15.6.5. ñòàíäàðòààð õ¿ëöýõ õýìæýýã íü òîãòîîãîîã¿é áîõèðäóóëàõ áîäèñ àãààðò ãàðãàõ;
15.8.3. ýð÷èì õ¿÷ ¿éëäâýðëýõ, äàìæóóëàõ, äèñïåò÷åðèéí çîõèöóóëàëò õèéõ, ò¿ãýýõ, õàíãàõ, áîðëóóëàõ ¿éë àæèëëàãàà ýðõëýõ;
15.10.4. õèìèéí õîðò áîëîí àþóëòàé áîäèñ ýêñïîðòëîõ, õóäàëäàõ, òýñýð÷ äýëáýðýõ áîäèñ, òýñýëãýýíèé õýðýãñýë ¿éëäâýðëýõ, òýñýëãýýíèé àæèë ÿâóóëàõ /Ýíý çààëòàä 2004 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºëò îðñîí áà 2006 îíû 5 äóãààð ñàðûí 25-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷èëñºí/;
15.10.5. àøèãò ìàëòìàëûí õàéãóóë õèéõ;
15.10.6. àøèãò ìàëòìàë àøèãëàõ;
15.11.2. ñ¿¿í á¿òýýãäýõ¿¿íýýð íýðñýí øèìèéí àðõèíààñ áóñàä ñîãòóóðóóëàõ óíäàà ¿éëäâýðëýõ;
15.12.1. ìàíñóóðóóëàõ áîäèñ á¿õèé óðãàìàë àøèãëàæ ýì áýëòãýõ;
15.12.2. õ¿íèé ýì, ýìíýëãèéí õýðýãñýë ¿éëäâýðëýõ, õóäàëäàõ;
15.12.3. ýìíýëãèéí òóñëàìæ ¿ç¿¿ëýõ á¿õ òºðëèéí ¿éë÷èëãýý ýðõëýõ;
15.12.4. ìàíñóóðóóëàõ áîëîí ñýòãýöýä íºëººëºõ ýì, áîäèñ, òýäãýýðèéí óãòâàð áîäèñ áîëîí ýìèéí ¿éëäâýðëýë, õóäàëäàà ýðõëýõ, èìïîðòëîõ /Ýíý çààëòàä 2002 îíû 11 ä¿ãýýð ñàðûí 28-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìýëò îðñîí./;
15.12.5. óëñûí õýìæýýíèé áîëîí ãàäààäûí õºðºí㺠îðóóëàëòòàé ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãà ìýðãýæëèéí ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëàõ;
15.12.6. ºâ÷èí ¿¿ñãýã÷ íÿí, ò¿¿íèé õîðûã ºñãºâºðëºõ, ¿ðæ¿¿ëýõ, õàäãàëàõ, íººöëºõ, òýýâýðëýõ, õóäàëäàõ, óëñûí õèëýýð íýâòð¿¿ëýõ;

Эндээс үзвэл “Эрчим” ХК-ий эрхлэх үйл ажиллагааны төрлөөр тусгай зөвшөөрөл авахад нийслэлийн Засаг даргын саналыг авах шаардлага хуульчлагдаагүй байна.
ААҮАТЗТХ-ийн 11.2-т Ýíý ç¿éëèéí 1 äýõ õýñýãò çààñíààñ áóñàä áàðèìò áè÷èã, òºëáºð, õóðààìæ øààðäàæ áîëîõã¿é гэсэн тул А-ийн хүсэлтийг биелүүлэхээс татгалзсан хууль зүйн үндэслэлгүй юм.

6. хэрэв тухайн шийдвэр иргэний эрхэд үндэслэлгүй халдсан бол хаана хандахыг тодорхойлох

Иймээс иргэн А ААҮАТЗТХ-ийн 17.1-д Òóñãàé çºâøººðºë îëãîõòîé õîëáîãäîí ãàðñàí ìàðãààíûã òóñãàé çºâøººðºë îëãîõ ýðõ á¿õèé áàéãóóëëàãûí õîëáîãäîõ äýýä øàòíû áàéãóóëëàãàä íü òàâüæ øèéäâýðë¿¿ëýõ áºãººä øèéäâýðèéã ýñ çºâøººðâºë ø¿¿õýä ãîìäîë ãàðãàæ áîëíî, мөн ЭХТХ-ийн 6.1.6-д òóñãàé çºâøººðºë îëãîõ, õ¿÷èíã¿é áîëãîõòîé õîëáîãäîí ãàðñàí ìàðãààíûã õÿíàæ ä¿ãíýëò ãàðãуулахаар бүрэн эрхэд нь хуулиар харьяалуулсан Төрийн захиргааны төв байгууллагад /2004-2008 оны Засгийн газрын бүрэлдэхүүнээр бол Түлш, эрчим хүчний яаманд, Засгийн газрын тухай хуулийн 2008.09.17-ны өдрийн нэмэлт, өөрчлөлтөөр Эрдэс баялаг, эрчим хүчний яаманд

/ хандана.

Д. Ерөнхий дүгнэлт

Иргэн А Үндсэн хуулиар хамгаалагдсан эрхийнхээ дагуу хувийн аж ахуй эрхлэхээр болж компани байгуулсан ба тус компаний эрхлэх үйл ажиллагааны төрөл нь хуульд заасны дагуу тусгай зөвшөөрөл заавал авсны үндсэн дээр хэрэгжих юм байна.

Ингээд тэрээр холбогдох байгууллагад шаардагдах бичиг баримтыг бүрдүүлж хүсэлт гаргахад “Нийслэлийн Засаг даргын саналыг аваагүй” гэсэн үндэслэлээр татгалзсан хариу өгснөөр төрийн захиргааны холбогдох байгууллага /Нийслэлийн зохицуулах зөвлөл/ түүний үндсэн эрхэд халдсан бөгөөд энэхүү халдлагыг зөвтгөх үндэслэл хуулийн дагуу шалгахад тогтоогдоогүй тул хууль бус байна.


Түүнчлэн ААҮАТЗТХ-ийн 12.2-т заасан “тусгай зөвшөөрөл олгохоос татгалзсан бол татгалзсан үндэслэлийг зааж бичгээр хариу өгнө” гэсэн заалтыг зөрчсөн байна.

 

One response to “Үндсэн хуулийн эрх зүйн бодлого №1

Subscribe to comments with RSS.

  1. bi tugsuud 2 jil bljiine bodlogo yaj bodohoo ch martchij ene blog mash heregt blog bna shuu. chamd amijilt husey

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: