Төрийн албаны тухай хуульд сүүлд орсон өөрчлөлт   3 comments

2008 оны 5 сарын 6-ны өдрийн хуулийн өөрчлөлтөөр нэлээд зүйл өөрчлөгджээ.

  1. Төрийн албаны төв байгууллагын эрх хэмжээг нэлээн өргөтгөж өгсөн.
  2. Төрийн албан хаагчийн эрх, үүрэг, хориглох зүйлд хэд хэдэн өөрчлөлт орсон.
  3. Төрийн албан хаагч болох, тавих шалгуурд томоохон өөрчлөлт орсон шүү.
  4. Төрийн албан хаагчийн баталгаа болон хариуцлагын талаарх өөрчлөлт

Засгийн газрын шинэ оны анхны хуралдаан өчигдөр болж, дараах асуудлыг хэлэлцэн шийдвэрлэв-

УИХ-ын гишүүн Су.Батболдын санаачлан боловсруулсан Төрийн албаны тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай, Монгол Улсын засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг хэлэлцээд зарчмын хувьд дэмжих нь зүйтэй гэж үзэв.


  1. 2008 оны 05 дугаар сарын 06-ны өдөр баталсан Төрийн албаны тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хууль болон Засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуулийн зарим заалт Монгол Улсын Үндсэн хууль, холбогдох бусад хууль тогтоомжид нийцэхгүй, зөрчилдөж байна гэж үзэж дээрх хуулийн төслийг боловсруулжээ.

    Төсөлд:
    – Баг, хорооны Засаг даргыг төрийн улс төрийн албан тушаалын ангилалд, боловсрол, эрүүл мэнд, шинжлэх ухаан, соёл, урлаг зэрэг улсын төсвөөс санхүүждэг төрийн үйлчилгээний байгууллагуудын захирал, эрхлэгчийг төрийн үйлчилгээний албан тушаалын ангилалд хамруулах

    – Засгийн газрын гишүүний зөвлөх, туслах, хэвлэл мэдээллийн ажилтан зэрэг албан тушаалтны цалингийн сүлжээ, жишгийг Засгийн газар тогтоох

    – Төрийн жинхэнэ албан хаагч аймаг, нийслэл, сум, дүүргийн ИТХ-ын төлөөлөгчөөр сонгогдох боломжийг бий болгох

    – Төрийн жинхэнэ албан хаагч хувь нийлүүлсэн болон хамтарсан аж ахуйн нэгж, төрийн болон төрийн өмчийн оролцоотой үйлдвэрийн газрын Удирдах зөвлөлийн гишүүн байхыг хориглосныг хасахаар тусгасан байна гэж Засгийн газрын ХМА-наас мэдээлэв.

2008 оны өөрчлөлтөөс өмнө 2008 онд орсон өөрчлөлт Тайлбар
5.4. Òºðèéí ºíäºð àëáàí òóøààëòíû çýðýã çèíäàà, ò¿¿íòýé àäèëòãàõ òºðèéí àëáàí òóøààëòíû çýðýãëýëèéã Óëñûí Èõ Õóðàë òîãòîîíî. 5.4. Òºðèéí ºíäºð àëáàí òóøààëòíû çýðýã çèíäàà, ò¿¿íòýé àäèëòãàõ òºðèéí àëáàí òóøààëòíû çýðýãëýëèéã òºðèéí àëáàíû òºâ áàéãóóëëàãûí ñàíàëûã ¿íäýñëýí Óëñûí Èõ Õóðàë òîãòîîíî. /Ýíý õýñýãò 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìýëò îðóóëñàí/ТА-ны зэрэг, зиндаа тогтоохдоо ТАТБ-ын саналыг үндэслэдэг болсон.
5.5.Ýíý õóóëèéí 5.4-ò çààñàí òºðèéí ºíäºð àëáàí òóøààëòíû çýðýã çèíäààòàé àäèëòãàõ àëáàí òóøààëòíû çýðýãëýëä õàìààðàõ òºðèéí æèíõýíý àëáàí òóøààëä òàâèãäàõ òóñãàé øààðäëàãûã Òºðèéí àëáàíû òºâ áàéãóóëëàãûí ñàíàëûã ¿íäýñëýí Óëñûí Èõ Õóðàë òîãòîîíî. /Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìñýí/
6.1.11. Ìîíãîë Óëñûí ¯íäýñíèé àþóëã¿é áàéäëûí çºâëºëèéí íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà; /Ýíý çààëòûã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð õ¿÷èíã¿é áîëñîíä òîîöñîí /Төрийн улс төрийн албан тушаалаас хассан.
6.1.12. á¿õ øàòíû Çàñàã äàðãà 6.1.12. àéìàã, íèéñëýë, ñóì, ä¿¿ðãèéí Çàñàã äàðãà, òýäãýýðèéí îðëîã÷; /Ýíý çààëòûã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/Бүх шатны засаг дарга улс төрийн албан тушаалд багтдаг байсан бол одоо зөвхөн А,Н,С,Д-ийн ЗД улс төрийн албан тушаалд багтаж, баг, хорооны засаг нь улс төрийн албан тушаалаас хасагдсан. Харин А,Н,С,Д-ийн ЗД-ын орлогч нь улс төрийн албан тушаалд багтах болсон.
6.1.13. Ìîíãîë Óëñààñ ãàäààä óëñ, îëîí óëñûí áàéãóóëëàãàä ñóóõ á¿ðýí ýðõò òºëººëºã÷èéí ãàçðûí òýðã¿¿í; /Ýíý çààëòûã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð õ¿÷èíã¿é áîëñîíä òîîöñîí /Дипломат албаныхан улс төрийн албан тушаалтан байхаа больжээ.
7.1. Òºðèéí çàõèðãààíû àëáàí òóøààëä äàðààõü àëáàí òóøààë õàìààðíà: 7.1.Òºðèéí çàõèðãààíû àëáàí òóøààëä òºðèéí áîäëîãî áîëîâñðóóëàõàä ìýðãýøëèéí çºâëºãºº ºãºõ, óã áîäëîãûã õýðýãæ¿¿ëýõ ¿éë àæèëëàãààã òºðèéí çàõèðãààíû óäèðäëàãààð õàíãàõ ÷èã ¿¿ðýã á¿õèé äàðààõü àëáàí òóøààë õàìààðíà: /Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/ Төрийн захиргааны албан тушаалыг тодорхойлж өгчээ.
7.1.Ç. ýíý õóóëèéí 8.1.2-ò çààñíààñ áóñàä Ìîíãîëáàíê, Ñàíõ¿¿ãèéí çîõèöóóëàõ õîðîîíû áîëîí ¯íäýñíèé ñòàòèñòèêèéí ãàçðûí àæëûí àëáàíû óäèðäàõ áà ã¿éöýòãýõ àëáàí òóøààë;/Ýíý çààëòàä 2005 îíû 11 ä¿ãýýð ñàðûí 17-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºëò îðñîí/ 7.1.Ç.Ø¿¿õèéí åðºíõèé çºâëºëèéí àæëûí àëáàíû áîëîí ýíý õóóëèéí 8.1.2-ò çààñíààñ áóñàä Ñàíõ¿¿ãèéí çîõèöóóëàõ õîðîî, ¯íäýñíèé ñòàòèñòèêèéí õîðîîíû àæëûí àëáàíû óäèðäàõ áà ã¿éöýòãýõ àëáàí òóøààë;/Ýíý çààëòàä 2005 îíû 11 ä¿ãýýð ñàðûí 17-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºëò îðñîí/ /Ýíý çààëòûã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/ Төрийн захиргааны албан тушаалд ШЕЗ-ийн ажлын албаны удирдах, гүйцэтгэх албан тушаалыг хамруулжээ.
7.1.5. Òºðèéí õÿíàí øàëãàõ õîðîîíû àæëûí àëáàíû ã¿éöýòãýõ àëáàí òóøààë; /Ýíý çààëòûã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð õ¿÷èíã¿é áîëñîíä òîîöñîí /Захиргааны албан тушаалаас хасагдсан.
7.1.7. Ìîíãîë Óëñûí ÿàìíû Òºðèéí íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà, õóóëüä ººðººð çààãààã¿é áîë òîõèðóóëàõ áîëîí õýðýãæ¿¿ëýõ ÷èã ¿¿ðýã á¿õèé Çàñãèéí ãàçðûí àãåíòëàãèéí óäèðäàõ áà ã¿éöýòãýõ àëáàí òóøààë; 7.1.7.Ìîíãîë Óëñûí ÿàìíû Òºðèéí íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà, ÿàì áîëîí õóóëüä ººðººð çààãààã¿é áîë òîõèðóóëàõ,  õýðýãæ¿¿ëýõ ÷èã ¿¿ðýã á¿õèé óëñûí òºñ⺺ñ ñàíõ¿¿æäýã Çàñãèéí ãàçðûí àãåíòëàãèéí óäèðäàõ áà ã¿éöýòãýõ àëáàí òóøààë, ¿éë àæèëëàãààíûõàà îðëîãîîñ ñàíõ¿¿æäýã Çàñãèéí ãàçðûí àãåíòëàãèéí äàðãà, òºñâèéí áóñàä áàéãóóëëàãûí åðºíõèé ìåíåæåðèéí ¿¿ðýã ã¿éöýòãýõ äàðãà (çàõèðàë, ýðõëýã÷); /Ýíý çààëòûã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/ Төсвийн байгууллагын Ерөнхий менежерүүд захиргааны албан тушаалд оржээ.
7.1.10.Çàñãèéí ãàçðààñ áàéãóóëñàí òºðèéí çàõèðãààíû áóñàä áàéãóóëëàãà áîëîí õóóëüä ººðººð çààãààã¿é áîë àéìàã, íèéñëýëèéí Çàñàã äàðãûí äýðãýäýõ íóòãèéí çàõèðãààíû áàéãóóëëàãûí óäèðäàõ áîëîí ã¿éöýòãýõ àëáàí òóøààë; 7.1.10.Çàñãèéí ãàçðààñ áàéãóóëñàí òºðèéí çàõèðãààíû áóñàä òºñºâò áàéãóóëëàãûí áîëîí õóóëüä ººðººð çààãààã¿é áîë àéìàã, íèéñëýëèéí Çàñàã äàðãûí äýðãýäýõ óëñûí òºñ⺺ñ ñàíõ¿¿æäýã íóòãèéí çàõèðãààíû áàéãóóëëàãûí óäèðäàõ áà ã¿éöýòãýõ àëáàí òóøààë; /Ýíý çààëòûã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/
7.1.12. õóóëüä çààñàí áóñàä àëáàí òóøààë 7.1.12. áàã, õîðîîíû Çàñàã äàðãà;/Ýíý çààëòûã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìñýí/ Нөгөө улс төрийн албан тушаалаас хасагдсан баг, хорооны засаг дарга одоо захиргааны албан тушаалтан болжээ.
7.1.13. õóóëüä çààñàí áóñàä àëáàí òóøààë. /Ýíý çààëòûí äóãààðò 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºëò îðóóëñàí/
7.3. Òºðèéí çàõèðãààíû àëáàí òóøààëûã äîð äóðäñàíààð àíãèëíà: 7.3.1.òýðã¿¿í ò¿øìýë;

7.3.2.ýðõýëñýí ò¿øìýë;

7.Ç.3. àõëàõ ò¿øìýë

7.3.4. äýñ ò¿øìýë;

7.3.5.òóñëàõ ò¿øìýë.

7.3. Òºðèéí æèíõýíý àëáàí òóøààëûã äîð äóðäñàíààð àíãèëíà: 7.3.1. òýðã¿¿í ò¿øìýë;

7.3.2. ýðõýëñýí ò¿øìýë;

7.Ç.3. àõëàõ ò¿øìýë;

7.3.4. äýñ ò¿øìýë;

7.3.5. òóñëàõ ò¿øìýë

/Ýíý õýñýãò 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºëò îðóóëñàí/Зөвхөн захиргааныхныг ангилдаг байснаа одоо захиргаа ба тусгай албан тушаалыг түшмэлээр ангилдаг болжээ.
7.5. Ýðõýëñýí ò¿øìýëèéí àëáàí òóøààëä ÿàìíû ãàçðûí äàðãà, ò¿¿íèé îðëîã÷, òýäãýýðòýé àäèëòãàõ áóñàä àëáàí òóøààë õàìààðíà 7.5.Ýðõýëñýí ò¿øìýëèéí àëáàí òóøààëä ÿàìíû ãàçðûí äàðãà, ò¿¿íèé îðëîã÷,  õýëòñèéí äàðãà, òýäãýýðòýé àäèëòãàõ áóñàä àëáàí òóøààë õàìààðíà. /Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/Эрхэлсэн түшмэлийн албан тушаалд яамны хэлтсийн дарга нар ордог болжээ.
7.6. Àõëàõ ò¿øìýëèéí àëáàí òóøààëä ÿàìíû òàñãèéí äàðãà, àõëàõ ìýðãýæèëòýí, òýäãýýðòýé àäèëòãàõ áóñàä àëáàí òóøààë õàìààðíà. 7.6.Àõëàõ ò¿øìýëèéí àëáàí òóøààëä ÿàìíû òàñãèéí äàðãà, àõëàõ øèíæýý÷, øèíæýý÷, òýäãýýðòýé àäèëòãàõ áóñàä àëáàí òóøààë õàìààðíà. /Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/Ахлах түшмэлд яамны мэргэжилтэн орохоо болиод шинжээч ордог болчиж.
7.7. Äýñ ò¿øìýëèéí àëáàí òóøààëä ÿàìíû áàéöààã÷, ìýðãýæèëòýí, òýäãýýðòýé àäèëòãàõ áóñàä àëáàí òóøààë õàìààðíà. 7.7.Äýñ ò¿øìýëèéí àëáàí òóøààëä ÿàìíû àõëàõ ìýðãýæèëòýí, ìýðãýæèëòýí, àõëàõ çîõèîí áàéãóóëàã÷, òýäãýýðòýé àäèëòãàõ áóñàä àëáàí òóøààë õàìààðíà. /Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/Яамны мэргэжилтэн, ахлах зохион байгуулагчид дэс түшмэлийн ангилалд орно.
7.8. Òóñëàõ ò¿øìýëèéí àëáàí òóøààëä ñóìûí Çàñàã äàðãûí Òàìãûí ãàçðûí ìýðãýæèëòýí, òýäãýýðòýé àäèëòãàõ áóñàä àëáàí òóøààë õàìààðíà. 7.8.Òóñëàõ ò¿øìýëèéí àëáàí òóøààëä ÿàìíû çîõèîí áàéãóóëàã÷, òýäãýýðòýé àäèëòãàõ áóñàä àëáàí òóøààë õàìààðíà. /Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/Сумын засаг даргын ТГ-ын мэргэжилтэн туслах түшмэл байхаа больжээ.
7.9. Óëñûí Èõ Õóðàë, Åðºíõèéëºã÷, Çàñãèéí ãàçàð, Óëñûí äýýä ø¿¿õ, ¯íäñýí õóóëèéí öýö, Óëñûí åðºíõèé ïðîêóðîðûí ãàçàð, Õ¿íèé ýðõèéí ¿íäýñíèé êîìèññ, Òºðèéí àëáàíû çºâëºëèéí àæëûí àëáàíû óäèðäàõ àëáàí òóøààëûí àíãèëàë, çýðýãëýëèéã Óëñûí Èõ Õóðàë òîãòîîíî. 7.9.Óëñûí Èõ Õóðàë, Åðºíõèéëºã÷, Çàñãèéí ãàçàð, Óëñûí äýýä ø¿¿õ, ¯íäñýí õóóëèéí öýö, Óëñûí åðºíõèé ïðîêóðîðûí ãàçàð, Õ¿íèé ýðõèéí ¯íäýñíèé Êîìèññ, Òºðèéí àëáàíû çºâëºë, ¯íäýñíèé àþóëã¿é áàéäëûí çºâëºë, Ñîíãóóëèéí åðºíõèé õîðîî, Ñàíõ¿¿ãèéí çîõèöóóëàõ õîðîî, ¯íäýñíèé ñòàòèñòèêèéí õîðîî, Ø¿¿õèéí åðºíõèé çºâëºëèéí àæëûí àëáàíû óäèðäàõ, ã¿éöýòãýõ àëáàí òóøààëûí àíãèëàë, çýðýãëýëèéã Òºðèéí àëáàíû òºâ áàéãóóëëàãûí ñàíàëûã ¿íäýñëýí Óëñûí Èõ Õóðàë òîãòîîíî./Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/
7.10. Õóóëüä ººðººð çààãààã¿é áîë ÿàì, òºðèéí áóñàä áàéãóóëëàãûí òºðèéí çàõèðãààíû àëáàí òóøààëûí àíãèëàë, çýðýãëýëèéã Çàñãèéí ãàçàð òîãòîîíî 7.10.ßàì, òºðèéí áóñàä áàéãóóëëàãûí òºðèéí çàõèðãààíû àëáàí òóøààëûí àíãèëàë, çýðýãëýëèéã òºðèéí àëáàíû òºâ áàéãóóëëàãûí ñàíàëûã ¿íäýñëýí Çàñãèéí ãàçàð òîãòîîíî. /Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/
8.1.Òºðèéí òóñãàé àëáàí òóøààëä Ìîíãîë Óëñûí ¯íäñýí õóóëü, áóñàä õóóëüä çààñàí æóðìûí äàãóó òºðèéí òóñãàé ÷èã ¿¿ðãèéã õýðýãæ¿¿ëýõ äàðààõü àëáàí òóøààë õàìààðíà: 8.1.Òºðèéí òóñãàé àëáàí òóøààëä Ìîíãîë Óëñûí ¯íäñýí õóóëü, áóñàä õóóëüä çààñàí æóðìûí äàãóó ¿íäýñíèé áîëîí õ¿í àìûí àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõ, õóóëü äýýäëýõ ¿íäñýí çàð÷ìûã ñàõèóëàõ, íèéãìèéí õýâ æóðìûã õàìãààëàõòàé õîëáîãäñîí òºðèéí òóñãàé ÷èã ¿¿ðãèéã õýðýãæ¿¿ëýõ äàðààõü àëáàí òóøààë õàìààðíà: /Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/ Төрийн тусгай албаны тодорхойлолтыг  дэлгэрүүлжээ.
8.1.3. Ñîíãóóëèéí åðºíõèé õîðîîíû äàðãà, íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà, Õ¿íèé ýðõèéí ¯íäýñíèé Êîìèññûí ãèø¿¿í, Òºðèéí õÿíàí øàëãàõ õîðîîíû äàðãà, åðºíõèé íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà, õÿíàí áàéöààã÷; 8.1.3.Ñîíãóóëèéí åðºíõèé õîðîîíû äàðãà, íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà, Õ¿íèé ýðõèéí ¯íäýñíèé Êîìèññûí äàðãà, ãèø¿¿í, ¯íäýñíèé áîëîí îðîí íóòãèéí àóäèòûí ãàçàð, Àâëèãàòàé òýìöýõ ãàçðûí óäèðäàõ áà ã¿éöýòãýõ àëáàí òóøààë; /Ýíý çààëòûã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/ Тусгай албан тушаалд нэмэгдсэн албан тушаалууд
8.1.4. Çýâñýãò õ¿÷íèé Æàíæèí øòàáûí äàðãà, Öàãäààãèéí åðºíõèé ãàçðûí äàðãà, Õèëèéí öýðãèéí óäèðäàõ ãàçðûí äàðãà, Îíöãîé áàéäëûí åðºíõèé ãàçðûí äàðãà; 8.1.4. Çýâñýãò õ¿÷íèé Æàíæèí øòàáûí äàðãà, Öàãäààãèéí åðºíõèé ãàçðûí äàðãà, Õèëèéí öýðãèéí óäèðäàõ ãàçðûí äàðãà, Îíöãîé áàéäëûí åðºíõèé ãàçðûí äàðãà, Ø¿¿õèéí øèéäâýð ã¿éöýòãýõ ãàçðûí äàðãà; /Ýíý çààëòàä 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìýëò îðóóëñàí/
8.1.5. äèïëîìàò àæèëòàí; 8.1.5. äèïëîìàò àëáàí òóøààë; /Ýíý çààëòàä 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºëò îðóóëñàí/
8.1.6. çýâñýãò õ¿÷èí, õèëèéí áà äîòîîäûí öýðýã, òàãíóóë, öàãäàà, õýðýã á¿ðòãýõ, ìºðäºí áàéöààõ, ø¿¿õèéí øèéäâýð ã¿éöýòãýõ, ãàìøãààñ õàìãààëàõ  áàéãóóëëàãûí îôèöåð, àõëàã÷, ø¿¿õèéí øèéäâýð ã¿éöýòãýã÷, ãààëèéí áàéöààã÷; 8.1.6. çýâñýãò õ¿÷èí, õèëèéí áà äîòîîäûí öýðýã, òàãíóóë, öàãäàà, õýðýã á¿ðòãýõ, ìºðäºí áàéöààõ, ø¿¿õèéí øèéäâýð ã¿éöýòãýõ, îíöãîé áàéäëûí áàéãóóëëàãûí îôèöåð, àõëàã÷, ø¿¿õèéí øèéäâýð ã¿éöýòãýã÷, ãààëèéí áàéöààã÷; /Ýíý çààëòàä 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºëò îðóóëñàí/
8.1.7. õóóëüä çààñàí áóñàä àëáàí òóøààë 8.1.7.Ìîíãîë Óëñûí ¯íäýñíèé àþóëã¿é áàéäëûí çºâëºëèéí íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà; /Ýíý çààëòûã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìñýí/
8.1.8. õóóëüä çààñàí áóñàä àëáàí òóøààë. /Ýíý çààëòûí äóãààðò 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºëò îðóóëñàí/
9.1.Òºðèéí ¿éë÷èëãýýíèé àëáàí òóøààëä òºðèéí áàéãóóëëàãûí çîðèëò, ÷èã ¿¿ðãèéã õýðýãæ¿¿ëýõýä òóñëàõààð õºäºëìºðèéí ãýðýýíèé ¿íäñýí äýýð àâ÷ àæèëëóóëàõ äàðààõü àëáàí òóøààë õàìààðíà: 9.1.Òºðèéí ¿éë÷èëãýýíèé àëáàí òóøààëä òºðèéí ñóóðü ¿éë÷èëãýýã àäèë òýãø, ÷àíàðòàé, õ¿ðòýýìæòýé õ¿ðãýõ áîëîí òºðèéí áàéãóóëëàãûí õýâèéí ¿éë àæèëëàãààã õàíãàõàä òóñëàõ ÷èã ¿¿ðýã á¿õèé õºäºëìºðèéí ãýðýýíèé ¿íäñýí äýýð àæèëëàõ äàðààõü àëáàí òóøààë õàìààðíà: /Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/
9.1.2. áîëîâñðîë, øèíæëýõ óõààí, ýð¿¿ë ìýíä, ñî¸ë, óðëàã çýðýã òºðèéí ¿éë÷èëãýýíèé òºñºâò áàéãóóëëàãûí óäèðäàõ áà ã¿éöýòãýõ, òóñëàõ àëáàí òóøààë; 9.1.2.áîëîâñðîë, øèíæëýõ óõààí, ýð¿¿ë ìýíä, ñî¸ë, óðëàã çýðýã óëñûí òºñ⺺ñ ñàíõ¿¿æäýã òºðèéí ¿éë÷èëãýýíèé áàéãóóëëàãûí äàðãà (çàõèðàë, ýðõëýã÷)-ààñ áóñàä óäèðäàõ áà ã¿éöýòãýõ, òóñëàõ àëáàí òóøààë; /Ýíý çààëòûã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/
9.1.4. ÿàì, òîõèðóóëàõ áîëîí õýðýãæ¿¿ëýõ ÷èã ¿¿ðýã á¿õèé Çàñãèéí ãàçðûí àãåíòëàãèéí ýðõëýõ àñóóäëûí õ¿ðýýíä àæèëëàäàã òºðèéí ¿éë÷èëãýýíèé òºñºâò áàéãóóëëàãûí óäèðäàõ áà ã¿éöýòãýõ àëáàí òóøààë; 9.1.4.ÿàì, àãåíòëàãèéí õàðüÿà áóþó äýðãýä àæèëëàäàã, óëñûí òºñ⺺ñ ñàíõ¿¿æäýã òºðèéí ¿éë÷èëãýýíèé áàéãóóëëàãûí óäèðäàõ áà ã¿éöýòãýõ àëáàí òóøààë. /Ýíý çààëòûã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/
9.2.Òºðèéí ¿éë÷èëãýýíèé àëáàí òóøààëûí àíãèëàë, çýðýãëýëèéã Çàñãèéí ãàçàð òîãòîîíî. 9.2.Òºðèéí ¿éë÷èëãýýíèé àëáàí òóøààëûí àíãèëàë, çýðýãëýëèéã òºðèéí àëáàíû òºâ áàéãóóëëàãûí ñàíàëûã ¿íäýñëýí Çàñãèéí ãàçàð òîãòîîíî. /Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/
10.2. Ýíý õóóëèéí 5.1.1-ä çààñàí àëáàí òóøààëä òàâèõ òóñãàé øààðäëàãà áîëîí ¸ñ ç¿éí õýì õýìæýýã õóóëü òîãòîîìæîîð òîãòîîíî.                 10.2. Ýíý õóóëèéí 5.1.1, 5.1.3-ò çààñàí àëáàí òóøààë ýðõýëæ áàéãàà òºðèéí àëáàí õààã÷èéí  ¸ñ ç¿éí õýì õýìæýýã õóóëü òîãòîîìæîîð òîãòîîíî. /Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/Төрийн улс төрийн албан тушаалтнаас гадна тусгай албан тушаал эрхэлж буй ТАХ-ийн ёс зүйн хэм хэмжээг ХТ-оор тогтооно.Тусгай шаардлага гэдгийг больжээ.
10.3. Ýíý õóóëèéí 5.1.3-ä çààñàí àëáàí òóøààëä òàâèõ òóñãàé øààðäëàãà áîëîí ¸ñ ç¿éí õýì õýìæýýã õóóëü òîãòîîìæîîð òîãòîîíî. 10.3. Ýíý õóóëèéí 5.1.3-ä çààñàí àëáàí òóøààëä òàâèõ òóñãàé øààðäëàãà áîëîí ¸ñ ç¿éí õýì õýìæýýã õóóëü òîãòîîìæîîð òîãòîîíî. /Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð õ¿÷èíã¿é áîëñîíä òîîöñîí/
10.4. Çàñãèéí ãàçàð øààðäëàãàòàé ãýæ ¿çâýë òºðèéí çàõèðãààíû àëáàí òóøààëä òàâèõ òóñãàé øààðäëàãà áîëîí ¸ñ ç¿éí õýì õýìæýýã õóóëü òîãòîîìæèä íèéö¿¿ëýí òîãòîîæ áîëíî. 10.4.Ýíý õóóëèéí 5.1.2-ò çààñàí àëáàí òóøààë ýðõýëæ áàéãàà òºðèéí àëáàí õààã÷èéí  ¸ñ ç¿éí õýì õýìæýýã òºðèéí àëáàíû òºâ áàéãóóëëàãûí ñàíàëûã ¿íäýñëýí Çàñãèéí ãàçàð òîãòîîíî. /Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/Захиргааны албан тушаалтанд тавих ёс зүйн хэм хэмжээг ТАТБ-ын саналыг үндэслэн ЗГ тогтооно.
10.5. Òºðèéí ¿éë÷èëãýýíèé àëáàí òóøààëä òàâèõ òóñãàé øààðäëàãà áîëîí ¸ñ ç¿éí õýì õýìæýýã àëáàí òóøààë /àæëûí áàéð/-ûí òîäîðõîéëîëò áîëîí õºäºëìºðèéí ãýðýý, êîíòðàêòààð òîäîðõîéëíî 10.5. Ýíý õóóëèéí 5.1.4.-ò çààñàí àëáàí òóøààë ýðõýëæ áàéãàà òºðèéí àëáàí õààã÷èéí  ¸ñ ç¿éí õýì õýìæýýã áîëîí  óëñ òºðèéí àëèâàà  íºëººëºëä àâòàõã¿é òºâèéã ñàõèõòàé õîëáîãäñîí çîõèöóóëàëòûã òºðèéí àëáàíû òºâ áàéãóóëëàãûí ñàíàëûã ¿íäýñëýí õºäºëìºðèéí äîòîîä æóðàì áîëîí õºäºëìºðèéí ãýðýý,  êîíòðàêòààð òîäîðõîéëíî. /Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/Ажлын байрны тодорхойлолтын оронд хөдөлмөрийн дотооод журмаар тодорхойлно гэжээ.
10.6.Óëñ òºðèéí àëáàí õààã÷ààñ áóñàä òºðèéí àëáàí õààã÷ íü òºðèéí àëáàí òóøààë ýðõëýõ õóãàöààíäàà óëñ òºðèéí àëèâàà íàì, õºäºë㺺íèé ¿éë àæèëëàãààíä ÿìàð íýã õýëáýðýýð îðîëöîõã¿é áàéõ,  õýðýâ óëñ òºðèéí íàìûí ãèø¿¿í áîë íàìûí ãèø¿¿íýýñ ò¿äãýëçýæ, òóõàéí òºðèéí àëáàí òóøààëä òîìèëîãäñîí ºäðººñ õîéø 7 õîíîãèéí äîòîð ýíý òóõàéãàà áàéãóóëëàãûí çàõèðãàà áîëîí õàðüÿàëàõ íàìäàà áè÷ãýýð àëáàí ¸ñîîð ìýäýãäýíý. /Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìñýí áºãººä 2009 îíû 1 ä¿ãýýð ñàðûí 1-íèé ºäðººñ ýõëýí äàãàæ ìºðäºíº/ Цоо шинэ заалт

Улс төрийн албан тушаалтнаас бусад төрийн албан хаагчид намын харьяаллаасаа татгалзах ёстой. Энэ заалт тэгэхдээ 10-аас бүрэн хэрэгжиж эхлэх юм гэнэ.

12 äóãààð ç¿éë. Òºðèéí çàõèðãààíû àëáàí õààã÷èéí òàíãàðàã 12 äóãààð ç¿éë. Òºðèéí æèíõýíý àëáàí õààã÷èéí òàíãàðàã /Ýíý ç¿éëèéí ãàð÷èãò 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºëò îðóóëñàí/Зөвхөн захиргааны албан тушаалтнууд биш тусгай албан тушаалтнууд энэхүү тангаргийг өргөдөг болсон.
12.1. Ìîíãîë Óëñûí èðãýí òºðèéí çàõèðãààíû àëáàíä àíõ îðîõäîî: “Ýõ îðîí, àðä ò¿ìíèéõýý òºëºº ýðäýì ÷àäëàà çîðèóëæ, òºðèéí õóóëü, ¸ñ ç¿éí õýì õýìæýýã ÷àíä ñàõèæ àëáàí ¿¿ðãýý ¿íýí÷ øóäàðãààð áèåë¿¿ëýõýý òàíãàðàãëàÿ. Òàíãàðàãàà íÿöâàë õóóëèéí õàðèóöëàãà õ¿ëýýíý” õýìýýí òàíãàðàã ºðãºíº. 12.1. Õóóëüä ººðººð çààãààã¿é áîë Ìîíãîë Óëñûí èðãýí òºðèéí æèíõýíý àëáàíä àíõ îðîõäîî: “Ýõ îðîí, àðä ò¿ìíèéõýý òºëºº ýðäýì ÷àäëàà çîðèóëæ, òºðèéí õóóëü, ¸ñ ç¿éí õýì õýìæýýã ÷àíä ñàõèæ àëáàí ¿¿ðãýý ¿íýí÷ øóäàðãààð áèåë¿¿ëýõýý òàíãàðàãëàÿ. Òàíãàðàãàà íÿöâàë õóóëèéí õàðèóöëàãà õ¿ëýýíý” õýìýýí òàíãàðàã ºðãºíº. /Ýíý õýñýãò 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìýëò, ººð÷ëºëò îðóóëñàí/
12.2. Òºðèéí çàõèðãààíû àëáàí õààã÷èéí òàíãàðàã ºðãºõ ¸ñëîëûí æóðìûã Ìîíãîë Óëñûí Åðºíõèéëºã÷ òîãòîîíî. 12.2. Òºðèéí æèíõýíý àëáàí õààã÷èéí òàíãàðàã ºðãºõ ¸ñëîëûí æóðìûã Ìîíãîë Óëñûí Åðºíõèéëºã÷ òîãòîîíî. /Ýíý õýñýãò 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºëò îðóóëñàí/
14.1.6. ìýðãýæëèéí çºâëºãºº ºãºõ, ýðäýì øèíæèëãýýíèé àæèë ýðõëýõ; 14.1.6. ìýðãýæëèéí çºâëºãºº ºãºõ, áàéãóóëëàãûí óäèðäëàãûí çºâøººðñíººð áàãøëàõ, ýðäýì øèíæèëãýýíèé àæèë ýðõëýõ; /Ýíý çààëòàä 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìýëò îðóóëñàí/Төрийн жинхэнэ албан хаагчийн эрхийг ингэж нэмжээ.
15.1.1. àëáàí ¿¿ðýãòýéãýý õîëáîãäîëã¿é àñóóäëààð íàì, îëîí íèéòèéí áîëîí øàøíû áàéãóóëëàãûí ¿éë àæèëëàãààíä òºðèéí àëáàí õààã÷èéí õóâüä îðîëöîõ; 15.1.1. àëáàí ¿¿ðýãòýéãýý õîëáîãäîëã¿é àñóóäëààð íàì, òºðèéí áóñ áîëîí øàøíû áàéãóóëëàãûí ¿éë àæèëëàãààíä òºðèéí àëáàí õààã÷èéí õóâüä îðîëöîõ; /Ýíý çààëòàä 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºëò îðóóëñàí/Холбогдолгүй ТББ-д орж болохгүй нь. Нам, ТББ-аас бусад олон нийтийн байгууллагад орж болно гэж ойлгоно.
15.1.8. íóòãèéí ººðºº óäèðäàõ áàéãóóëëàãà, àæ àõóéí íýãæ, íàì, îëîí íèéòèéí áóñàä áàéãóóëëàãàä îðîí òîîíû àëáàí òóøààë õàâñðàí ã¿éöýòãýõ; 15.1.8. àéìàã, íèéñëýë, ñóì, ä¿¿ðãèéí èðãýäèéí Һ뺺ëºã÷äèéí Õóðëûí òºëººëºã÷ººð ñîíãîãäîõ, àæ àõóéí íýãæ, íàì, îëîí íèéòèéí áóñàä áàéãóóëëàãàä îðîí òîîíû àëáàí òóøààë õàâñðàí ã¿éöýòãýõ; /Ýíý çààëòàä 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºëò îðóóëñàí/Ер нь бол ижил утгатай л даа. Мэдээж ИНХ-д хэн ч оролцох эрхтэй учраас нутгийн өөрөө удирдах байгууллага гэхэд буруудахгүй. ИНХ-ийг гээд хүмүүс маань ойлгочих вий гэж бодсон гэсэн.
5.1.10. õóóëü òîãòîîìæèä ººðººð çààãààã¿é áîë õóâü íèéë¿¿ëñýí àæ àõóéí íýãæèéã ãàðäàí óäèðäàõ, òýäãýýðèéí óäèðäàõ çºâëºëèéí áîëîí çàõèðãààíû ãèø¿¿í áàéõ; 15.1.10. õóóëü òîãòîîìæèä ººðººð çààãààã¿é áîë õóâü íèéë¿¿ëñýí áîëîí õàìòàðñàí àæ àõóéí íýãæèéã ãàðäàí óäèðäàõ, òýäãýýðèéí óäèðäàõ çºâëºëèéí áîëîí çàõèðãààíû ãèø¿¿í áàéõ; /Ýíý çààëòàä 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìýëò îðóóëñàí/
15.1.12. õóâèéí àøèã ñîíèðõëûí ¿¿äíýýñ äîòîîäûí áîëîí ãàäààäûí èðãýí, àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãûí ºìíº ¿¿ðýã õ¿ëýýõ, ñàíõ¿¿ãèéí áîëîí áóñàä òóñëàëöàà àâàõ; 15.1.12. òºðèéí ºì÷èéí áîëîí òºðèéí ºì÷èéí îðîëöîîòîé ¿éëäâýðèéí ãàçðûí òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí áîëîí çàõèðãààíû ãèø¿¿í áàéõ, õóâèéí àøèã ñîíèðõëûí ¿¿äíýýñ äîòîîäûí áîëîí ãàäààäûí èðãýí, àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãûí ºìíº ¿¿ðýã õ¿ëýýõ, ñàíõ¿¿ãèéí áîëîí áóñàä òóñëàëöàà àâàõ; /Ýíý çààëòàä 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìýëò îðóóëñàí/
15.1.14.Åðºíõèéëºã÷èéí áîëîí Óëñûí Èõ Õóðàë, àéìàã, íèéñëýë, ñóì, ä¿¿ðãèéí èðãýäèéí Һ뺺ëºã÷äèéí Õóðëûí ñîíãóóëèéí ñóðòàë÷èëãààíä àëèâàà õýëáýðýýð îðîëöîõ, ò¿¿íä çîðèóëàëòûí áóñ òºñâèéí õºðºí㺠çàðöóóëàõ, òºðèéí ºì÷ õºðºíãèéã äàé÷ëàõ, àëáàíû óíàà àøèãëàõ. /Ýíý çààëòûã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìñýí/
16.2.4. ãàäààäûí èðãýí, õàðüÿàëàëã¿é õ¿í 16.2.4.õóóëèéí äàãóó öýðãèéí æèíõýíý àëáà õààõ ¿¿ðýã õ¿ëýýñýí èðãýí òºðèéí àëáàíû îíöëîã òºðºë áîëîõ ýíý ¿¿ðãýý áèåë¿¿ëýýã¿é áîë; /Ýíý çààëòûã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìñýí/Цэргийн алба хаах үүргээ биелүүлээгүй эрчүүд төрийн жинхэнэ албан хаагч болохыг хориглосон. Харин үйлчилгээний юм уу, улс төрийн албан тушаалтан болж болно. Хуулийн тайлбарыг тухайн хууль дотор нь тусгайлан оруулдаг арга байдаг.  Энд ингэж тайлбарлажээ.Òàéëáàð: 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 06-íû ºäºð áàòëàãäñàí Òºðèéí àëáàíû òóõàé õóóëüä íýìýëò, ººð÷ëºëò îðóóëàõ òóõàé õóóëü õ¿÷èí òºãºëäºð áîëñîí ºäðººñ ºìíº 18 íàñ õ¿ðñýí, ò¿¿í÷ëýí ýìíýëãèéí ìàãàäëàãààãààð ýð¿¿ë ìýíäýýð òýíöýýã¿é, õóóëüä çààñàí áóñàä ¿íäýñëýëýýð öýðãèéí æèíõýíý àëáàíààñ ò¿ð áóþó á¿ðìºñºí ÷ºëººëºãäñºí èðãýíä ýíý çààëò õàìààðàõã¿é.

/Ýíý òàéëáàðûã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìñýí/

16.2.5. õóóëü òîãòîîìæèä çààñàí áóñàä òîõèîëäîë 16.2.5. ãàäààäûí èðãýí, õàðüÿàëàëã¿é õ¿í; /Ýíý çààëòûí äóãààðò 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºëò îðóóëñàí/
16.2.6. õóóëü òîãòîîìæèä çààñàí áóñàä òîõèîëäîë /Ýíý çààëòûí äóãààðò 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºëò îðóóëñàí/
16.Ç. Ýíý ç¿éëèéí 16.2, ìºí õóóëèéí 17.1, 17.4-ò çààñíûã çºð÷èæ èðãýíèéã òºðèéí æèíõýíý àëáàí òóøààëä òîìèëñîí òºðèéí áàéãóóëëàãûí ýðõ á¿õèé àëáàí òóøààëòíû øèéäâýðèéã õ¿÷èíã¿éä òîîöîæ,  áóðóóòàé àëáàí òóøààëòàíä ýíý õóóëüä  çààñíû äàãóó õàðèóöëàãà õ¿ëýýëãýíý. 16.Ç. Ýíý ç¿éëèéí 16.2, ìºí õóóëèéí 17.1, 17.4-ò çààñíûã çºð÷èæ èðãýíèéã òºðèéí æèíõýíý àëáàí òóøààëä òîìèëñîí òºðèéí áàéãóóëëàãûí ýðõ á¿õèé àëáàí òóøààëòíû øèéäâýðèéã òºðèéí àëáàíû òºâ áàéãóóëëàãà õ¿÷èíã¿éä òîîöîæ,  áóðóóòàé àëáàí òóøààëòàíä ø¿¿ã÷ ýíý õóóëüä  çààñíû äàãóó õàðèóöëàãà õ¿ëýýëãýíý. /Ýíý õýñýãò 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìýëò îðóóëñàí/За хэн хүчингүй болгохы нь тодорхой болгож өгчээ.
17.2. Ýíý õóóëèéí 10.1, 10.Ç, 10.4-ò çààñàí øààðäëàãà, ìºí õóóëèéí 16 äóãààð ç¿éëä çààñàí áîëçëûã õàíãàñàí Ìîíãîë Óëñûí èðãýí òºðèéí æèíõýíý àëáàí òóøààëä îðîõ ýðõòýé 17.2. Ýíý õóóëèéí 10.1-ä çààñàí åðºíõèé áîëîí 33.5-ä çààñàí òóñãàé øààðäëàãà, 16 äóãààð ç¿éëä çààñàí áîëçëûã õàíãàñàí Ìîíãîë Óëñûí èðãýí òºðèéí æèíõýíý àëáàí òóøààë ýðõëýõ ýðõòýé. /Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/
17.3.Òºðèéí æèíõýíý àëáàí òóøààëä îðîõ õ¿ñýëòýé, ýíý õóóëèéí 10.1, 10.3, 10.4-ò çààñàí øààðäëàãûã õàíãàñàí èðãýäèéã ºðñºëä¿¿ëýí øàëãàðóóëàõ çîðèëãîîð òýäíýýñ òºðèéí àëáàíû ìýðãýøëèéí øàëãàëò /öààøèä “ìýðãýøëèéí øàëãàëò” ãýõ/ àâ÷ îíîîíû äýñ äàðààëëààð òºðèéí æèíõýíý àëáàí òóøààëä àíõ îðîõ èðãýíèé íººöèéí æàãñààëòàä á¿ðòãýíý. 17.3.Òºðèéí æèíõýíý àëáàí òóøààë ýðõëýõ õ¿ñýëòýé, ýíý õóóëèéí 10.1-ä çààñàí åðºíõèé áîëîí 33.5-ä çààñàí òóñãàé øààðäëàãûã õàíãàñàí èðãýäèéã ºðñºëä¿¿ëýí øàëãàðóóëàõ çîðèëãîîð òýäíýýñ òºðèéí àëáàíû ìýðãýøëèéí øàëãàëò /öààøèä “ìýðãýøëèéí øàëãàëò” ãýõ/ àâ÷ îíîîíû äýñ äàðààëëààð òºðèéí æèíõýíý àëáàí òóøààëä àíõ îðîõ èðãýíèé íººöèéí æàãñààëòàä á¿ðòãýíý. Òºðèéí æèíõýíý àëáàí òóøààëä àíõ îðîõ èðãýíèé ñîíãîí øàëãàðóóëàëòàä òýíöýæ, òóõàéí àëáàí òóøààëä òàâèãäàõ åðºíõèé áîëîí òóñãàé øààðäëàãûã õàìãèéí èë¿¿ õàíãàæ áàéãàà íýã èðãýíèéã òºðèéí àëáàíû òºâ áàéãóóëëàãà ñîíãîí ò¿¿íèéã òîìèëîõ ýðõ á¿õèé ýòãýýäýä íýð äýâø¿¿ëíý. /Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/ Зүгээр л нөөцөд бүртгэчихдэг зохицуулалттай байсан бол одоо бүр хамгийн илүүг нь томилох эрх бүхий этгээдэд дэвшүүлнэ гэнэ.
17.4. Òºðèéí æèíõýíý àëáàí òóøààëûí ñóë îðîí òîîã ýíý õóóëèéí  17.1-ä çààñàí àëáàí õààã÷äààñ íºõºõ áîëîìæã¿é áîë òºðèéí æèíõýíý àëáàí òóøààëä àíõ îðîõ èðãýíèé íººöèéí æàãñààëòàä á¿ðòãýãäñýí èðãýäýýñ óã àëáàí òóøààëä òàâèõ îíöëîã øààðäëàãûã õàðãàëçàí øàëãàðóóëæ àâíà. 17.4. Òºðèéí æèíõýíý àëáàí òóøààëûí ñóë îðîí òîîã ýíý õóóëèéí  17.1-ä çààñàí àëáàí õààã÷äààñ íºõºõ áîëîìæã¿é áîë òºðèéí æèíõýíý àëáàí òóøààëä àíõ îðîõ èðãýíèé íººöèéí æàãñààëòàä á¿ðòãýãäñýí èðãýäýýñ óã àëáàí òóøààëä òàâèõ îíöëîã øààðäëàãûã õàðãàëçàí øàëãàðóóëæ àâàõ òóõàé õ¿ñýëòýý òºðèéí àëáàíû òºâ áàéãóóëëàãàä òàâèíà. /Ýíý õýñýãò 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºëò îðóóëñàí/Хүсэлтээ ТАТБ-д гаргадаг болсон нь сонгох эрх бүхий этгээдийн дур зоргот хяналт тавих нэг арга болж байна.
17.7. Ýíý õóóëèéí 25 äóãààð ç¿éë, 26.1.3-ò çààñàí ¿íäýñëýëýýð òºðèéí àëáàíààñ õàëàãäñàí õ¿ì¿¿ñ òºðèéí æèíõýíý àëáàíä ýðãýæ îðîõîä ýíý ç¿éëä çààñàí æóðìûí äàãóó ìýðãýøëèéí øàëãàëò ºãíº. 17.7. Ýíý õóóëèéí 23.2, 24.1.3-ò çààñàí ¿íäýñëýëýýð òºðèéí àëáàíààñ ÷ºëººëºãäñºí, 25 äóãààð ç¿éë, 26.1.3-ò çààñàí ¿íäýñëýëýýð òºðèéí àëáàíààñ õàëàãäñàí õ¿ì¿¿ñ òºðèéí æèíõýíý àëáàíä ýðãýæ îðîõîä ýíý ç¿éëä çààñàí æóðìûí äàãóó ìýðãýøëèéí øàëãàëò ºãíº. /Ýíý õýñýãò 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìýëò îðóóëñàí/Энэ нь сонгуульд нэр дэвшигчид болон өөрийн хүсэлтээр ТА-аас чөлөөлөгдөж буй хүмүүс юм.
17.12.Òºðèéí áàéãóóëëàãà íü àëáàí àæëûí çàéëøã¿é øààðäëàãûã ¿íäýñëýí òºðèéí çàõèðãààíû àëáàí òóøààëä èðãýíèéã 6 ñàð õ¿ðòýë õóãàöààãààð ò¿ð òîìèëæ áîëíî. /Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð õ¿÷èíã¿é áîëñîíä òîîöñîí/Энэ зүйлүүд чинь нөгөө төрийн албаны шалгалт өгч тэнцчихээд ажлын байрандаа орж чаддаггүй байдгийн цаад учир начры нь хаагаад хаяж байгаа юм ш дээ.
17.13.Èðãýíèéã òºðèéí æèíõýíý àëáàíä ò¿ð òîìèëîõîä ýíý õóóëèéí 17.3-ò çààñàí æóðàì õàìààðàõã¿é. /Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð õ¿÷èíã¿é áîëñîíä òîîöñîí/Шалгалт өгөөгүй хэрнээ “түр” гээд албанд орчихдог хүмүүс байдаг байсан.
17.14.Òºðèéí çàõèðãààíû òºâ, íóòãèéí çàõèðãààíû áàéãóóëëàãà íü òºðèéí æèíõýíý àëáàíû óäèðäàõ, ã¿éöýòãýõ àëáàí òóøààëä îðîõ èðãýíèé áýëòãýë íººöèéí ñàíã òºðèéí àëáàíû òºâ áàéãóóëëàãààñ òîãòîîñîí æóðìûí äàãóó á¿ðä¿¿ëíý. /Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìñýí/
17.15.Òºðèéí àëáàíû òºâ áàéãóóëëàãà íü òºðèéí àëáàíû áýëòãýë íººöèéí íýãäñýí ñàíã ýðõýëæ, òºðèéí æèíõýíý àëáàíû ñóë îðîí òîîã òºðèéí çàõèðãààíû òºâ, íóòãèéí çàõèðãààíû áàéãóóëëàãûí çàõèàëãûí ¿íäñýí äýýð íºõºõ ¿éë àæèëëàãààã çîõèöóóëàí çîõèîí áàéãóóëíà. /Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìñýí/
20 äóãààð ç¿éë. Òºðèéí çàõèðãààíû àëáàí òóøààëûí çýðýã äýâ 20 äóãààð ç¿éë. Òºðèéí æèíõýíý àëáàí òóøààëûí çýðýã äýâ /Ýíý ç¿éëèéí ãàð÷èãò 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºëò îðóóëñàí/
20.1. Òºðèéí çàõèðãààíû òýðã¿¿í ò¿øìýë, ýðõýëñýí ò¿øìýë, àõëàõ ò¿øìýë, äýñ ò¿øìýë, òóñëàõ ò¿øìýëèéí àëáàí òóøààë íü òóñ á¿ðòýý òýðã¿¿í çýðýã, äýä çýðýã, ãóòãààð çýðýã, äºò㺺ð çýðýã ãýñýí çýðýã äýâòýé áàéíà 20.1. Òºðèéí æèíõýíý òýðã¿¿í ò¿øìýë, ýðõýëñýí ò¿øìýë, àõëàõ ò¿øìýë, äýñ ò¿øìýë, òóñëàõ ò¿øìýëèéí àëáàí òóøààë íü òóñ á¿ðòýý òýðã¿¿í çýðýã, äýä çýðýã, ãóòãààð çýðýã, äºò㺺ð çýðýã ãýñýí çýðýã äýâòýé áàéíà. /Ýíý õýñýãò 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºëò îðóóëñàí/Төрийн захиргаа болон тусгай алба нь ижилхэн зэрэг дэв, ангилал, тангарагтай болсон гэж дээр тайлбарласан.
20.4. Òºðèéí çàõèðãààíû àëáàí òóøààëûí çýðýã äýâ, ò¿¿íèé íýìýãäýë îëãîõ æóðìûã Çàñãèéí ãàçðûí ºðãºí ìýä¿¿ëñíýýð Óëñûí Èõ Õóðàë òîãòîîíî. 20.4. Òºðèéí æèíõýíý àëáàí òóøààëûí çýðýã äýâ, ò¿¿íèé íýìýãäýë îëãîõ æóðìûã òºðèéí àëáàíû òºâ áàéãóóëëàãûí ñàíàëûã ¿íäýñëýí Çàñãèéí ãàçðûí ºðãºí ìýä¿¿ëñíýýð Óëñûí Èõ Õóðàë òîãòîîíî. /Ýíý õýñýãò 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìýëò, ººð÷ëºëò îðóóëñàí/
20.5. Òºðèéí àëáàíû çàðèì îíöëîã ñàëáàðûí àëáàí òóøààëûí çýðýã äýâèéã õóóëèàð òîãòîîæ áîëíî 20.5. Òºðèéí àëáàíû çàðèì îíöëîã ñàëáàðûí àëáàí òóøààëûí çýðýã äýâèéã òºðèéí àëáàíû òºâ áàéãóóëëàãûí ñàíàëûã ¿íäýñëýí õóóëèàð òîãòîîæ áîëíî. /Ýíý õýñýãò 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìýëò îðóóëñàí/
22.4.Òºðèéí æèíõýíý àëáàí õààã÷èéã ñýëãýí àæèëëóóëàõ æóðìûã Òºðèéí àëáàíû òºâ áàéãóóëëàãà òîãòîîíî. /Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìñýí/
23.2. Òºðèéí æèíõýíý àëáàí õààã÷ Ìîíãîë Óëñûí Åðºíõèéëºã÷èéí áîëîí Óëñûí Èõ Õóðëûí ñîíãóóëüä íýð äýâøèõ áîëñîí áîë õóóëüä çààñíû äàãóó íýð äýâøèã÷ýýð á¿ðòã¿¿ëýõýýð ñîíãóóëèéí õîðîîíä õîëáîãäîõ áàðèìò áè÷ãèéã èð¿¿ëýõýýñ  ºìíº òºðèéí àëáàíààñ ÷ºëººëºãäºõ ºðãºä뺺 òºðèéí áàéãóóëëàãûí ýðõ á¿õèé àëáàí òóøààëòàíä ãàðãàíà. Òºðèéí æèíõýíý àëáàí õààã÷ ºðãºä뺺 ãàðãààã¿é íü òóõàéí òºðèéí áàéãóóëëàãà ò¿¿íèéã òºðèéí àëáàíààñ ÷ºëººëºõºä ñààä áîëîõã¿é. 23.2. Òºðèéí æèíõýíý àëáàí õààã÷ Ìîíãîë Óëñûí Åðºíõèéëºã÷èéí áîëîí Óëñûí Èõ Õóðëûí, ò¿¿í÷ëýí àéìàã, íèéñëýë, ñóì, ä¿¿ðãèéí èðãýäèéí Һ뺺ëºã÷äèéí Õóðëûí ñîíãóóëüä íýð äýâøèõ áîëñîí áîë õóóëüä çààñíû äàãóó íýð äýâøèã÷ýýð á¿ðòã¿¿ëýõýýð ñîíãóóëèéí õîðîîíä õîëáîãäîõ áàðèìò áè÷ãèéã èð¿¿ëýõýýñ  ºìíº òºðèéí àëáàíààñ ÷ºëººëºãäºõ ºðãºä뺺 òºðèéí áàéãóóëëàãûí ýðõ á¿õèé àëáàí òóøààëòàíä ãàðãàíà. Òºðèéí æèíõýíý àëáàí õààã÷ ºðãºä뺺 ãàðãààã¿é íü òóõàéí òºðèéí áàéãóóëëàãà ò¿¿íèéã òºðèéí àëáàíààñ ÷ºëººëºõºä ñààä áîëîõã¿é. /Ýíý õýñýãò 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìýëò îðóóëñàí/
23.3.2. ãóðâàí ñàðààñ äýýø õóãàöààíû ñóðãàëòààð áýëòãýãäýõ áîëñîí; 23.3.2. ãóðâàí ñàðààñ äýýø õóãàöààíû ñóðãàëòààð (øèíý äàäëàãà, òóðøëàãà ýçýìøèõ ñóðãàëòûã îðîëöóóëàí) áýëòãýãäýõ áîëñîí; /Ýíý çààëòàä 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìýëò îðóóëñàí/çàõèðãààíû ñàíàà÷ëàãààð òºðèéí àëáàíààñ ò¿ð ÷ºëººëíº
23.5. Ýíý ç¿éëèéí 23.3-ò çààñàí ¿íäýñëýëýýð òºðèéí àëáàíààñ ò¿ð ÷ºëººëºãäñºí, ìºí ç¿éëèéí 23.2, 23.4-ò çààñàí ¿íäýñëýëýýð  ÷ºëººëºãäñºí òºðèéí àëáàí õààã÷èéã íººöºä áàéãààä òîîöíî. 23.5. Ýíý ç¿éëèéí 23.3-ò çààñàí ¿íäýñëýëýýð òºðèéí àëáàíààñ ò¿ð ÷ºëººëºãäñºí, ìºí ç¿éëèéí 23.4-ò çààñàí ¿íäýñëýëýýð  ÷ºëººëºãäñºí òºðèéí àëáàí õààã÷èéã íººöºä áàéãààä òîîöíî. /Ýíý õýñýãò 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºëò îðóóëñàí/Сонгуульд нэрээ дэвшүүлж чөлөөлөгдсөн хүмүүс нөөцөд байгаад тооцогдохгүй гэжээ.
26.1. Ýíý õóóëèéí 15 äóãààð ç¿éëä çààñíûã çºð÷ñºí áîëîí àëáàí ¿¿ðãýý áèåë¿¿ëýýã¿é, àëáàí òóøààëûí á¿ðýí ýðõýý õýòð¿¿ëñýí òîõèîëäîëä òóõàéí çºð÷ëèéí øèíæ áàéäàë, ò¿¿íèéã àíõ áóþó äàâòàí ¿éëäñýíèéã õàðãàëçàí õóóëüä ººðººð çààãààã¿é áîë òºðèéí æèíõýíý àëáàí õààã÷èä äàðààõü ñàõèëãûí øèéòãýëèéí àëü íýãèéã íîãäóóëíà 26.1. Ýíý õóóëèéí 13, 15, 40 ä¿ãýýð ç¿éëä çààñíûã çºð÷ñºí áîëîí àëáàí ¿¿ðãýý áèåë¿¿ëýýã¿é, àëáàí òóøààëûí á¿ðýí ýðõýý õýòð¿¿ëñýí òîõèîëäîëä òóõàéí çºð÷ëèéí øèíæ áàéäàë, ò¿¿íèéã àíõ áóþó äàâòàí ¿éëäñýíèéã õàðãàëçàí õóóëüä ººðººð çààãààã¿é áîë òºðèéí æèíõýíý àëáàí õààã÷èä äàðààõü ñàõèëãûí øèéòãýëèéí àëü íýãèéã íîãäóóëíà: /Ýíý õýñýãò 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìýëò, ººð÷ëºëò îðóóëñàí/Энэ нь нийтлэг үүрэг, хориглох зүйл, мөн 40 дүгээр зүйлд байгаа 2 хориглох зүйлүүдийг хэлээд байнаа. Харин урьд нь зөвхөн 15-ыг зөрчсөн бол сахилгын шийтгэл ногдуулдаг байж.
27.2.Ç. òºðèéí áàéãóóëëàãà òàòàí áóóãäñàí, ººð÷ëºí áàéãóóëàãäñàí, ýñõ¿ë ººðººñ íü ¿ë õàìààðàõ øàëòãààíààð àëáàí òóøààëûí îðîí òîî íü õàñàãäñàí òîõèîëäîëä öàëèí õºëñºº áóóðóóëàõã¿éãýýð ìýðãýæèë, ìýðãýøëèéí äàãóó ººð àæèë, àëáàí òóøààëä øèëæèõ áóþó òºðèéí õºðºí㺺ð 6 ñàð õ¿ðòýë õóãàöààãààð äàõèí ìýðãýøèæ áîëîõ áºãººä ýíý õóãàöààíä óðüä íü ýðõýëæ áàéñàí àëáàí òóøààëûíõàà öàëèí õºëñèéã àâ÷, õóóëü òîãòîîìæèä çààñàí æóðìûí äàãóó àæëûí áàéðààð õàíãóóëàõ, ýñõ¿ë 6 ñàðûí öàëèíòàé òýíöýõ õýìæýýíèé íýã óäààãèéí òýòãýëýã òóõàéí áàéãóóëëàãààñ îëãîíî; 27.2.3. òºðèéí áàéãóóëëàãà ººð÷ëºí áàéãóóëàãäñàí (íèéë¿¿ëýõ, íýãòãýõ, õóâààõ, òóñãààðëàõ, ººð÷ëºõ), ýñõ¿ë çîõèîí áàéãóóëàëòûí á¿òýö íü ººð÷ëºãäñºí áîëîâ÷ òºðèéí àëáàí õààã÷èéí àëáàí òóøààë (àæëûí áàéð)-ûí òîäîðõîéëîëòîä çààñàí ÷èã ¿¿ðýã õýâýýð õàäãàëàãäàí ¿ëäñýí áîë ò¿¿íèéã óã àëáàí òóøààëä íü ¿ðãýëæë¿¿ëýí àæèëëóóëàõ, õýðýâ òóõàéí ÷èã ¿¿ðãèéã õýðýãæ¿¿ëýõ àëáàí òóøààë (àæëûí áàéð)-ûí îðîí òîî öººðñºí áîë óã àëáàí òóøààëûã ýðõýëæ áàéñàí àëáàí õààã÷èéí ¿éë àæèëëàãààíû ¿ð ä¿í, ìýðãýøëèéí ò¿âøèíãèéí ¿íýëãýý, ìýäëýã, óð ÷àäâàð, àæëûí äàäëàãà, òóðøëàãà çýðãèéã íü õàðãàëçàí òóõàéí àëáàí òóøààëä òàâèãäàõ åðºíõèé áîëîí òóñãàé øààðäëàãûã õàìãèéí èë¿¿ õàíãàæ áàéãàà àëáàí õààã÷èéã òîìèëîõ ýðõ á¿õèé àëáàí òóøààëòàí íü øàëãàðóóëæ àâíà; /Ýíý çààëòûã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìñýí/Нэмэгдэл баталгаа гэдэгт ийм өөрчлөлт хийжээ.
. 27.2.4. òºðèéí áàéãóóëëàãà òàòàí áóóãäñàí, ººð÷ëºí áàéãóóëàãäñàí, ýñõ¿ë ººðººñ íü ¿ë õàìààðàõ øàëòãààíààð àëáàí òóøààëûí îðîí òîî íü õàñàãäñàí òîõèîëäîëä öàëèí õºëñºº áóóðóóëàõã¿éãýýð ìýðãýæèë, ìýðãýøëèéí äàãóó ººð àæèë, àëáàí òóøààëä øèëæèõ áóþó òºðèéí õºðºí㺺ð 6 ñàð õ¿ðòýë õóãàöààãààð äàõèí ìýðãýøèæ áîëîõ áºãººä ýíý õóãàöààíä óðüä íü ýðõýëæ áàéñàí àëáàí òóøààëûíõàà öàëèí õºëñèéã àâ÷, õóóëü òîãòîîìæèä çààñàí æóðìûí äàãóó àæëûí áàéðààð õàíãóóëàõ, ýñõ¿ë 6 ñàðûí öàëèíòàé òýíöýõ õýìæýýíèé íýã óäààãèéí òýòãýëýã òóõàéí áàéãóóëëàãààñ îëãîíî; /Ýíý çààëòûí äóãààðò 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºëò îðóóëñàí/Энэ заалт өмнө нь 27.2.3 байсан юмаа.
27.2.5. òºðèéí áàéãóóëëàãàä òîãòâîð ñóóðüøèëòàé, ¿ð á¿òýýëòýé àæèëëàõ àëáàí õààã÷èä àìèíäàà îðîí ñóóö áàðèõ áîëîí îðîí ñóóö, àìüäðàëûí íýí òýðã¿¿íèé õýðýãöýýò ç¿éëñ õóäàëäàí àâàõ, ººðèéí õ¿ñýëòýýð ñóðàëöàõ áîëîí  õ¿¿õäýý ñóðãàõàä íü çîðèóëàí áàéãóóëëàãààñ íü õºíãºëºëòòýé çýýë îëãîõ, øààðäëàãàòàé áîë çýýëèéí áàòàëãàà ãàðãàæ ºãºõ. /Ýíý çààëòûí äóãààðò 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºëò îðóóëñàí/
27.4.Ýíý õóóëèéí 27.1.5, 27.1.8, 27.2.5-ä çààñàí íýìýëò áàòàëãààòàé õîëáîãäîõ æóðìûã Çàñãèéí ãàçàð òîãòîîíî. /Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìñýí/Зээлийн баталгаа гаргах, төрөөс орон байраар хангах, гадаад оронд эмчлүүлэх зардлын тухай хэлээд байна.
28.4.4.òºðèéí àëáàíû òºâ áàéãóóëëàãà  íü ¯íäýñíèé  ñòàòèñòèêèéí õîðîî, õºäºëìºðèéí àñóóäàë ýðõýëñýí òºðèéí çàõèðãààíû òºâ áàéãóóëëàãà áîëîí õîëáîãäîõ ýðõ á¿õèé òºðèéí áóñàä áàéãóóëëàãûí îðîëöîîòîéãîîð õóâèéí õýâøèëä àæèëëàã÷äûí àäèëòãàõ àëáàí òóøààëûí äóíäàæ öàëèíãèéí ñóäàëãààã Óëñûí Èõ Õóðëààñ áàòàëñàí æóðìûí äàãóó  æèë á¿ð ãàðãàõ; /Ýíý çààëòûã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìñýí/
28.4.5. òºðèéí àëáàí õààã÷èéí àëáàí òóøààëûí äóíäàæ öàëèíãèéí õýìæýý íü õóâèéí õýâøèëä àæèëëàã÷äûí àäèëòãàõ àëáàí òóøààëûí öàëèíãèéí äóíäæààñ  5.0 áóþó ò¿¿íýýñ äýýø õóâèàð áàãà áîëñîí òîõèîëäîëä àëáàí òóøààëûí öàëèíãèéí õýìæýý, ñ¿ëæýý, æèøãèéã íýìýãä¿¿ëýõ òóõàé ñàíàëûã Òºðèéí àëáàíû òºâ áàéãóóëëàãà õºäºëìºðèéí àñóóäàë ýðõýëñýí òºðèéí çàõèðãààíû òºâ áàéãóóëëàãàòàé õàìòðàí áîëîâñðóóëæ, òºñâèéí õ¿ðýýíèé ìýäýãäýë õýëýëöýõèéí ºìíº  Óëñûí Èõ Õóðàëä òàíèëöóóëæ çîõèõ æóðìûí äàãóó øèéäâýðë¿¿ëýõ. /Ýíý çààëòûã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìñýí/
28.5. Óëñ òºðèéí áîëîí òóñãàé àëáàí òóøààë ýðõýëäýã òºðèéí àëáàí õààã÷ /ñóì, ä¿¿ðýã, áàã, õîðîîíû Çàñàã äàðãà, çýâñýãò õ¿÷èí, õèëèéí áà äîòîîäûí öýðýã, òàãíóóë, öàãäàà, ø¿¿õèéí øèéäâýð ã¿éöýòãýõ áàéãóóëëàãûí òóñãàé àëáàí òóøààëààñ áóñàä/-èéí àëáàí òóøààëûí öàëèíãèéí õýìæýý, ñ¿ëæýýã Çàñãèéí ãàçðûí ñàíàëûã ¿íäýñëýí Óëñûí Èõ Õóðàë òîãòîîíî. 28.5.Óëñ òºðèéí áîëîí òóñãàé àëáàí òóøààë ýðõýëäýã òºðèéí àëáàí õààã÷ /ñóì, ä¿¿ðãèéí Çàñàã äàðãà, àéìàã, íèéñëýë, ñóì, ä¿¿ðãèéí Çàñàã äàðãûí îðëîã÷, çýâñýãò õ¿÷èí, õèëèéí áà äîòîîäûí öýðýã, òàãíóóë, öàãäàà, ø¿¿õèéí øèéäâýð ã¿éöýòãýõ áàéãóóëëàãûí òóñãàé àëáàí òóøààëààñ áóñàä/-èéí àëáàí òóøààëûí öàëèíãèéí õýìæýý, ñ¿ëæýýã õºäºëìºðèéí àñóóäàë ýðõýëñýí òºðèéí çàõèðãààíû òºâ áàéãóóëëàãà áîëîí òºðèéí àëáàíû òºâ áàéãóóëëàãûí ñàíàëûã ¿íäýñëýí Çàñãèéí ãàçðûí ºðãºí ìýä¿¿ëñíýýð  Óëñûí Èõ Õóðàë òîãòîîíî. /Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/
28.6. Äîð äóðäñàí òºðèéí àëáàí õààã÷èéí àëáàí òóøààëûí öàëèíãèéí ñ¿ëæýý, æèøãèéã Çàñãèéí ãàçàð òîãòîîíî: 28.6. Äîð äóðäñàí òºðèéí àëáàí õààã÷èéí àëáàí òóøààëûí öàëèíãèéí ñ¿ëæýý, æèøãèéã õºäºëìºðèéí àñóóäàë ýðõýëñýí òºðèéí çàõèðãààíû òºâ áàéãóóëëàãà áîëîí òºðèéí àëáàíû òºâ áàéãóóëëàãûí ñàíàëûã ¿íäýñëýí Çàñãèéí ãàçàð òîãòîîíî: /Ýíý õýñýãò 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìýëò îðóóëñàí/
28.6.3. çýâñýãò õ¿÷èí, õèëèéí áà äîòîîäûí öýðýã, òàãíóóë, öàãäàà, ø¿¿õèéí øèéäâýð ã¿éöýòãýõ, ãàìøãààñ õàìãààëàõ áàéãóóëëàãûí îôèöåð àõëàã÷, ø¿¿õèéí øèéäâýð ã¿éöýòãýõ áàéãóóëëàãûí àæèëòàí; 28.6.3. çýâñýãò õ¿÷èí, õèëèéí áà äîòîîäûí öýðýã, òàãíóóë, öàãäàà, ø¿¿õèéí øèéäâýð ã¿éöýòãýõ, îíöãîé áàéäëûí áàéãóóëëàãûí îôèöåð àõëàã÷, ø¿¿õèéí øèéäâýð ã¿éöýòãýõ áàéãóóëëàãûí àæèëòàí; /Ýíý çààëòàä 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºëò îðóóëñàí/
28.7. Óëñ òºðèéí áîëîí ýíý õóóëèéí 8.1.1-8.1.3-ò çààñàí òóñãàé àëáàí òóøààë ýðõýëäýã òºðèéí àëáàí õààã÷èéí íýìýãäëèéí õýìæýý, çàéëøã¿é øààðäëàãàòàé áóñàä õàíãàìæèéã õóóëü òîãòîîìæîîð òîãòîîíî. 28.7. Óëñ òºðèéí áîëîí ýíý õóóëèéí 8.1.1-8.1.3-ò çààñàí òóñãàé àëáàí òóøààë ýðõýëäýã òºðèéí àëáàí õààã÷èéí íýìýãäëèéí õýìæýý, çàéëøã¿é øààðäëàãàòàé áóñàä õàíãàìæèéã òºðèéí àëáàíû òºâ áàéãóóëëàãûí ñàíàëûã ¿íäýñëýí õóóëü òîãòîîìæîîð òîãòîîíî. /Ýíý õýñýãò 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìýëò îðóóëñàí/
28.8. Òºðèéí çàõèðãààíû àëáàí õààã÷èéí íýìýãäýë îëãîõ æóðàì, õýìæýýã Çàñãèéí ãàçàð òîãòîîíî. 28.8. Òºðèéí çàõèðãààíû àëáàí õààã÷èéí íýìýãäýë îëãîõ æóðàì, õýìæýýã òºðèéí àëáàíû òºâ áàéãóóëëàãûí ñàíàëûã ¿íäýñëýí Çàñãèéí ãàçàð òîãòîîíî. /Ýíý õýñýãò 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìýëò îðóóëñàí/
28.9. ¯éë÷èëãýýíèé àëáàí òóøààë ýðõýëäýã òºðèéí àëáàí õààã÷èéí íýìýãäýë, áóñàä íýìýãäýë õºëñíèé äîîä õýìæýýã Çàñãèéí ãàçàð òîãòîîíî. 28.9. ¯éë÷èëãýýíèé àëáàí òóøààë ýðõýëäýã òºðèéí àëáàí õààã÷èéí íýìýãäýë, áóñàä íýìýãäýë õºëñíèé äîîä õýìæýýã òºðèéí àëáàíû òºâ áàéãóóëëàãûí ñàíàëûã ¿íäýñëýí Çàñãèéí ãàçàð òîãòîîíî. /Ýíý õýñýãò 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìýëò îðóóëñàí/
28.10. Òºðèéí ºíäºð àëáàí òóøààëòàí áîëîí ò¿¿íòýé àäèëòãàõ àëáàí òóøààëòíû öàëèíã Óëñûí Èõ Õóðëààñ òîãòîîñîí òºðèéí ºíäºð àëáàí òóøààëòíû çýðýã çèíäàà, ò¿¿íòýé àäèëòãàõ òºðèéí àëáàí òóøààëòíû çýðýãëýëèéã õàðãàëçàí Óëñûí Èõ Õóðàë òîãòîîíî. 28.10.Òºðèéí ºíäºð àëáàí òóøààëòíû çýðýã çèíäàà, ò¿¿íòýé àäèëòãàõ òºðèéí àëáàí òóøààëòíû çýðýãëýëä õàìààðàõ àëáàí òóøààëòíû öàëèíãèéí õýìæýýã õºäºëìºðèéí àñóóäàë ýðõýëñýí òºðèéí çàõèðãààíû òºâ áàéãóóëëàãà áîëîí òºðèéí àëáàíû òºâ áàéãóóëëàãûí ñàíàëûã ¿íäýñëýí Óëñûí Èõ Õóðàë òîãòîîíî. /Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/
30.2. Ýíý õóóëèéí 24.1.1, 24.1.2-ò çààñàí ¿íäýñëýëýýð ÷ºëººëºãäñºí òºðèéí çàõèðãààíû àëáàí õààã÷èä 6 ñàðûí àëáàí òóøààëûí öàëèíòàé íü òýíöýõ õýìæýýíèé íýã óäààãèéí áóöàëòã¿é òóñëàìæ îëãîíî. 30.2. Ýíý õóóëèéí 24.1.1, 24.1.2-ò çààñàí ¿íäýñëýëýýð ÷ºëººëºãäñºí òºðèéí æèíõýíý àëáàí õààã÷èä 36 ñàðûí àëáàí òóøààëûí öàëèíòàé íü òýíöýõ õýìæýýíèé íýã óäààãèéí áóöàëòã¿é òóñëàìæ îëãîíî. Íýã óäààãèéí áóöàëòã¿é òóñëàìæ îëãîõ æóðìûã Òºðèéí àëáàíû òºâ áàéãóóëëàãûí ñàíàëûã ¿íäýñëýí Çàñãèéí ãàçàð òîãòîîíî. /Ýíý õýñýãò 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìýëò, ººð÷ëºëò îðóóëñàí/24.1.1. òýòãýâýð òîãòîîëãîõ íàñàíä õ¿ðñýí;                                24.1.2. òºðèéí àëáà õààõ íàñíû äýýä õÿçãààðò õ¿ðñýí;

30.5. Òºðèéí àëáàí õààã÷èä òóñëàìæ îëãîõ íºõöºë, æóðìûã Çàñãèéí ãàçàð òîãòîîíî. 30.5. Òºðèéí àëáàí õààã÷èä òóñëàìæ îëãîõ íºõöºë, æóðìûã òºðèéí àëáàíû òºâ áàéãóóëëàãûí ñàíàëûã ¿íäýñëýí Çàñãèéí ãàçàð òîãòîîíî. /Ýíý õýñýãò 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìýëò îðóóëñàí/
31.Ç. Òºðèéí àëáàí õààã÷èéã ýíý ç¿éëèéí 31.1.1, 31.1.2-ò çààñàí øàãíàëààð øàãíàõ áîëîí ìºí ç¿éëèéí 31.2-ò çààñàí ìºíãºí óðàìøèë îëãîõ æóðìûã Çàñãèéí ãàçàð, ýíý ç¿éëèéí 31.1.Ç-ò çààñíààð øàãíàëä òîäîðõîéëîõ æóðìûã õóóëèàð òóñ òóñ òîãòîîíî. 31.Ç. Òºðèéí àëáàí õààã÷èéã ýíý ç¿éëèéí 31.1.1, 31.1.2-ò çààñàí øàãíàëààð øàãíàõ áîëîí ìºí ç¿éëèéí 31.2-ò çààñàí ìºíãºí óðàìøèë îëãîõ æóðìûã òºðèéí àëáàíû òºâ áàéãóóëëàãûí ñàíàëûã ¿íäýñëýí Çàñãèéí ãàçàð, ýíý ç¿éëèéí 31.1.Ç-ò çààñíààð øàãíàëä òîäîðõîéëîõ æóðìûã õóóëèàð òóñ òóñ òîãòîîíî. /Ýíý õýñýãò 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìýëò îðóóëñàí/
33.4.Òºñâèéí áàéãóóëëàãûí óäèðäëàãà, ñàíõ¿¿æèëòèéí òóõàé õóóëèéí 45.1-ä çààñàí òºðèéí æèíõýíý àëáàíû óäèðäàõ àëáàí òóøààëä òàâèãäàõ òóñãàé øààðäëàãûã Òºðèéí àëáàíû òºâ áàéãóóëëàãûí ñàíàëûã ¿íäýñëýí Óëñûí Èõ Õóðàë òîãòîîíî. /Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìñýí/
33.5.Ýíý õóóëèéí 33.4-ò çààñíààñ áóñàä òºðèéí æèíõýíý àëáàí òóøààëä òàâèãäàõ òóñãàé øààðäëàãûã òºðèéí æèíõýíý àëáàí òóøààëûí àíãèëàë, çýðýãëýë á¿ðýýð òºðèéí àëáàíû òºâ áàéãóóëëàãà òîãòîîíî. /Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìñýí/
33.6.Òºðèéí áàéãóóëëàãà íü äàðààõü õºòºëáºðèéã áîëîâñðóóëæ хýðýãæ¿¿ëíý:33.6.1. òºðèéí àëáàí õààã÷èéí ñóðãàëò;33.6.2. òºðèéí àëáàí õààã÷èéí àæèëëàõ íºõöºë, íèéãìèéí áàòàëãàà /Äýýðõ 33.6 äàõü õýñãèéí äóãààðò 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºëò îðóóëñàí/Өмнөх хуульд 33.4 байсан юм.
34.Ç. Ǻâëºë íü õàìòûí óäèðäëàãûí çàð÷ìààð àæèëëàõ áºãººä 7 ãèø¿¿íèé á¿ðýëäýõ¿¿íòýé áàéíà. Òýäãýýðèéí Ç íü îðîí òîîíû, 4 íü îðîí òîîíû áóñ áàéíà. 34.3. Ǻâëºë íü õàìòûí óäèðäëàãûí çàð÷ìààð àæèëëàõ áºãººä äàðãà, 6 ãèø¿¿íèé á¿ðýëäýõ¿¿íòýé  áàéíà. Òýäãýýðèéí  2 íü îðîí òîîíû, 4 íü îðîí òîîíû áóñ áàéíà. /Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí
34.4. Ǻâëºëèéí îðîí òîîíû Ç ãèø¿¿íä Óëñûí Èõ Õóðëûí Òàìãûí ãàçàð, Çàñãèéí ãàçðûí Õýðýã ýðõëýõ ãàçàð, Ø¿¿õèéí åðºíõèé çºâëºë òóñ á¿ð íýã õ¿íèé íýð äýâø¿¿ëíý. Íýð äýâøèã÷ íü òºðèéí àëáàí òóøààëä 10-ààñ äîîøã¿é æèë àæèëëàñàí, ÿë øèéòãýëã¿é, Ìîíãîë Óëñûí Ç5 íàñ õ¿ðñýí èðãýí áàéíà. 34.4. Ǻâëºëèéí îðîí òîîíû 2 ãèø¿¿íä Óëñûí Èõ Õóðëûí Òàìãûí ãàçàð, Çàñãèéí ãàçðûí Õýðýã ýðõëýõ ãàçàð òóñ á¿ð íýã õ¿íèé íýð äýâø¿¿ëýõ áºãººä íýð äýâøèã÷ íü òºðèéí æèíõýíý àëáàí òóøààëä 15-ààñ äîîøã¿é æèë àæèëëàñàí, ìýðãýøñýí, ÿë øèéòãýëã¿é, 40 íàñ õ¿ðñýí Ìîíãîë Óëñûí èðãýí áàéíà. /Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/
34.7. Ǻâëºëèéí äàðãûã îðîí òîîíû ãèø¿¿äèéí äîòðîîñ Åðºíõèéëºã÷òýé çºâøèëöºí Åðºíõèé ñàéäûí ñàíàë áîëãîñíîîð Óëñûí Èõ Õóðàë 6 æèëèéí õóãàöààãààð òîìèëíî 34.7.Ǻâëºëèéí äàðãûã Åðºíõèéëºã÷èéí ñàíàë áîëãîñíîîð Óëñûí Èõ Õóðàë 6 æèëèéí õóãàöààãààð òîìèëîõ áºãººä íýð äýâøèã÷ íü òºðèéí æèíõýíý àëáàí òóøààëä 15-ààñ äîîøã¿é æèë àæèëëàñàí, óäèðäàõ àæëûí äàäëàãà, òóðøëàãàòàé, ÿë øèéòãýëã¿é, 45 íàñ õ¿ðñýí Ìîíãîë Óëñûí èðãýí áàéíà. /Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/
34.9. Ǻâëºëèéí îðîí òîîíû ãèø¿¿íýýð òîìèëîãäñîí õ¿íèé íàìûí ãèø¿¿íèéã ò¿äãýëç¿¿ëíý. Ǻâëºëèéí îðîí òîîíû Ç ãèø¿¿íèé äîòîð íýã íóòãèéí áîëîí íýã àíãè õàìò òºãññºí õî¸ð õ¿í áàéæ áîëîõã¿é 34.9. Ǻâëºëèéí îðîí òîîíû Ç ãèø¿¿íèé äîòîð íýã íóòãèéí áîëîí íýã àíãè õàìò òºãññºí õî¸ð õ¿í áàéæ áîëîõã¿é. /Ýíý õýñýãò 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºëò îðóóëñàí/
34.1Ç. Ǻâëºë íü ñàëáàð çºâëºë, àæëûí àëáàòàé áàéíà. Àæëûí àëáàíû äàðãûã Òºðèéí àëáàíû çºâëºë òîìèëæ, ÷ºëººëíº. Àæëûí àëáàíû çîõèîí áàéãóóëàëòûí á¿òýö, îðîí òîî, òºñâèéã Óëñûí Èõ Õóðàë áàòàëíà. 34.13.Ǻâëºë íü îðîí òîîíû áîëîí îðîí òîîíû áóñ ñàëáàð çºâëºë, àæëûí àëáàòàé áàéíà. Àæëûí àëáàíû äàðãûã Òºðèéí àëáàíû çºâëºë òîìèëæ, ÷ºëººëíº. Îðîí òîîíû ñàëáàð çºâëºë áîëîí àæëûí àëáàíû çîõèîí áàéãóóëàëòûí á¿òýö, îðîí òîî, òºñâèéã Óëñûí Èõ Õóðàë áàòàëíà. Òºðèéí àëáàíû òºâ áàéãóóëëàãà íü äýðãýäýý ñóðãàëò, ñóäàëãààíû áîëîí çºâëºõ ¿éë÷èëãýýíèé íýãæòýé áàéæ áîëíî. /Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/
35.1.1. óäèðäëàãûí ¿íäýñíèé ÷àäàâõèéã õºãæ¿¿ëýõ áîäëîãî õýðýãæ¿¿ëýõ ¿éë àæèëëàãààã óÿëäóóëàí çîõèöóóëàõ; 35.1.1.òºðèéí àëáàíû øèíýòãýëèéí ñòðàòåãèéí òºëºâëºëò, òºðèéí áîëîâñîí õ¿÷íèé áîäëîãûí óäèðäàìæààð õàíãàõ, òýäãýýðèéã õýðýãæ¿¿ëýõ ¿éë àæèëëàãààã çîõèîí áàéãóóëàõ,  çîõèöóóëàõ; /Ýíý çààëòûã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/
35.1.2. òºðèéí àëáàíû òóõàé õóóëü òîãòîîìæèéí áèåëýëòèéã çîõèîí áàéãóóëàõ, òºðèéí àëáàíä øóäàðãà ¸ñíû çàð÷ìûã õýðýãæ¿¿ëýõ àæëûã ìýðãýøèë, àðãà ç¿éí óäèðäëàãààð õàíãàõ, ýíý õóóëèéí Ç9.1-ä  çààñàí ìàðãààíûã õÿíàí øèéäâýðëýõ; 35.1.2.òºðèéí àëáàíû òóõàé õóóëü òîãòîîìæèéí áèåëýëòèéã çîõèîí áàéãóóëàõ, òºðèéí àëáàíä øóäàðãà ¸ñíû çàð÷ìûã õýðýãæ¿¿ëýõ ìýðãýøèë, àðãà ç¿éí óäèðäëàãààð õàíãàõ, òºðèéí áàéãóóëëàãûí ¿éë àæèëëàãààã çîõèöóóëñàí ñòàíäàðòûí õýðýãæèëòèéã øàëãàí çààâàðëàõ,   çºð÷ëèéã  àðèëãóóëàõ õóãàöààòàé ¿¿ðýã ºãºõ, ã¿éöýòãýëä íü õÿíàëò òàâèõ, ýíý õóóëèéí Ç9.1-ä  çààñàí ìàðãààíûã õÿíàí øèéäâýðëýõ, àëáàí òóøààëòíû áóðóóòàé ¿éë àæèëëàãààíààñ òºðä ó÷ðóóëñàí õîõèðëûã àðèëãóóëàõààð òºðèéí íýðèéí ºìíººñ ø¿¿õýä íýõýìæëýë ãàðãàõ; /Ýíý çààëòûã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/
35.1.4. òºðèéí àëáàí õààã÷èéí õóâèéí õýðýã, òîî á¿ðòãýëèéí íýãäñýí òîãòîëöîîã áèé áîëãîõ, òºðèéí àëáà, òºðèéí àëáàí õààã÷òàé õîëáîãäîëòîé øààðäëàãàòàé ìýäýýëëýýð Óëñûí Èõ Õóðàë, Åðºíõèéëºã÷, Çàñãèéí ãàçàð, Ø¿¿õèéí åðºíõèé çºâëºëèéã õàíãàõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëæ õýðýãæ¿¿ëýõ; 35.1.4. òºðèéí àëáàí õààã÷èéí õóâèéí õýðýã, òîî á¿ðòãýëèéí íýãäñýí òîãòîëöîîã áèé áîëãîõ, òºðèéí àëáà, òºðèéí àëáàí õààã÷òàé õîëáîãäîëòîé øààðäëàãàòàé ìýäýýëëýýð Óëñûí Èõ Õóðàë, Åðºíõèéëºã÷, Çàñãèéí ãàçàð, Ø¿¿õèéí åðºíõèé çºâëºë, áóñàä ñîíèðõîã÷ ýòãýýäèéã õàíãàõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëæ õýðýãæ¿¿ëýõ; /Ýíý çààëòàä 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºëò îðóóëñàí/
35.1.5. òºðèéí áàéãóóëëàãûí àæëûí àëáàíû òºðèéí æèíõýíý àëáàí õààã÷èéí óäèðäëàãàòàé õîëáîãäñîí ¿éë àæèëëàãààã óÿëäóóëàí çîõèöóóëæ, ìýðãýæèë, àðãà ç¿éí òóñëàëöàà ¿ç¿¿ëýõ; 35.1.5.òºðèéí áàéãóóëëàãûí àæëûí àëáàíû òºðèéí æèíõýíý àëáàí õààã÷èéí óäèðäëàãàòàé õîëáîãäñîí ¿éë àæèëëàãààã óÿëäóóëàí çîõèöóóëæ, òºðèéí áàéãóóëëàãûí ã¿éöýòãýëèéí øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëòèéã òîäîðõîéëîõ áîëîí òºðèéí ¿éë÷èëýýíèé ÷àíàð, õ¿ðòýýìæèä íèéãìèéí àóäèò õèéõ àðãà ç¿éã íýâòð¿¿ëýõ òàëààð çºâëºãºº, äýìæëýã ¿ç¿¿ëýõ çàìààð òºðèéí áàéãóóëëàãóóäûí ¿éë àæèëëàãààíû ¿ð àøèã, ¿ð íºëººã äýýøë¿¿ëýõ áîëîí òºðèéí æèíõýíý àëáàí õààã÷èéí ¿éë àæèëëàãààíû ¿ð ä¿í, ìýðãýøëèéí ò¿âøèíã ¿íýëýõ àæëûã àðãà ç¿éí óäèðäëàãààð õàíãàõ; /Ýíý çààëòûã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/
35.1.6. òºðèéí çàõèðãààíû áîëîí õóóëüä ººðººð çààãààã¿é áîë òºðèéí òóñãàé àëáàíû óäèðäàõ àëáàí òóøààëä òîìèëîãäîõ àæèëòíûã Óëñûí Èõ Õóðëààñ òîãòîîñîí æóðìûí äàãóó ñîíãîí øàëãàðóóëæ, íýð äýâøèã÷èéí òàëààðõè ä¿ãíýëòýý óã àæèëòíûã òîìèëîõ ýðõ á¿õèé áàéãóóëëàãàä ºãºõ; 35.1.6.òºðèéí çàõèðãààíû áîëîí õóóëüä ººðººð çààãààã¿é áîë òºðèéí òóñãàé àëáàíû óäèðäàõ àëáàí òóøààëä òîìèëîãäîõ íýã àæèëòíûã Óëñûí Èõ Õóðëààñ òîãòîîñîí æóðìûí äàãóó ñîíãîí øàëãàðóóëæ, íýð äýâøèã÷èéí òàëààðõè ä¿ãíýëòýý óã àæèëòíûã òîìèëîõ ýðõ á¿õèé áàéãóóëëàãàä ºãºõ; /Ýíý çààëòûã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/
35.1.7. õóóëüä ººðººð çààãààã¿é áîë òºðèéí æèíõýíý àëáàíû óäèðäàõ àëáàí òóøààëòàí òºðèéí àëáàí õààã÷èéí ¸ñ ç¿éí õýì õýìæýýã çºð÷ñºí ýñýõèéã øàëãàæ ä¿ãíýëò ãàðãàõ; 35.1.7.õóóëüä ººðººð çààãààã¿é áîë òºðèéí æèíõýíý àëáàíû óäèðäàõ àëáàí òóøààëòàíä òºðèéí àëáàí õààã÷èéí ¸ñ ç¿éí õýì õýìæýýã ñàõèóëàõòàé õîëáîãäñîí çºâëºãºº ºãºõ, àðãà ç¿éí óäèðäëàãààð õàíãàõ; /Ýíý çààëòûã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/
35.1.8. òºðèéí æèíõýíý àëáàíû õ¿íèé íººöèéí õýðýãöýýã òºëºâëºõ, õàíãàëòûã çîõèîí áàéãóóëàõ; 35.1.8.òºðèéí áàéãóóëëàãûí ººð÷ëºëò, õºãæëèéí ýðýëò õýðýãöýýíä íèéöñýí õ¿íèé íººöèéí òºëºâëºëòèéí àðãà ç¿éí óäèðäëàãààð õàíãàõ, òºðèéí æèíõýíý àëáàíû áîëîâñîí õ¿÷íèé õýðýãöýýã òºëºâëºõ, õàíãàëòûã çîõèîí áàéãóóëàõ; /Ýíý çààëòûã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/
35.1.9. ìýðãýøëèéí øàëãàëòààð èðãýíèéã òºðèéí æèíõýíý àëáàíä àâàõ áîëîí òºðèéí æèíõýíý àëáàí õààã÷èéí ¿éë àæèëëàãààíû ¿ð ä¿í, ìýðãýøëèéí ò¿âøèíã ¿íýëýõ àæëûã àðãà ç¿é, çîõèîí áàéãóóëàëòûí óäèðäëàãààð õàíãàõ; 35.1.9.òºðèéí æèíõýíý àëáàíû ìýðãýøëèéí øàëãàëòûí àæëûã àðãà ç¿é, çîõèîí áàéãóóëàëòûí óäèðäëàãààð õàíãàõ; /Ýíý çààëòûã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/
35.1.10. òºðèéí æèíõýíý àëáàíû àæèëòíû ñóðãàëò áîëîí òºðèéí àëáàòàé õîëáîãäñîí ñóäàëãàà, øèíæèëãýýíèé àæëûã çîõèöóóëàõ; 35.1.10. òºðèéí æèíõýíý àëáàí õààã÷èéí ìýäëýã, óð ÷àäâàðûã äýýøë¿¿ëýõ,  óäèðäàõ àæèëòíû ìàíëàéëàõ óð ÷àäâàðûã íýìýãä¿¿ëýõ ñóðãàëò áîëîí òºðèéí àëáàòàé õîëáîãäñîí ñóäàëãàà, øèíæèëãýýíèé àæëûã çîõèîí áàéãóóëàõ, çîõèöóóëàõ; /Ýíý çààëòûã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/
35.1.11. òºðèéí áàéãóóëëàãûí á¿òöèéí åðºíõèé á¿ä¿¿â÷, òºðèéí àëáàí òóøààëûí àíãèëàë, çýðýãëýë, çýðýã äýâ, òºðèéí àëáàí õààã÷èéí öàëèí õºëñ, àëáàí òóøààëûí öàëèíãèéí õýìæýý, ñ¿ëæýý, æèøèã òîãòîîõîä ñàíàë ºãºõ; 35.1.11.òºðèéí çàõèðãààíû áàéãóóëëàãûí òîãòîëöîî, á¿òöèéí åðºíõèé á¿ä¿¿â÷èéã áîëîâñðóóëàí áàòëàõàä ñàíàë ºãºõ, òºðèéí áàéãóóëëàãûí ÷èã ¿¿ðãèéí øèíæèëãýý õèéõýä ìýðýãøèë, àðãà ç¿éí çºâëºãººãººð õàíãàõ; /Ýíý çààëòûã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/
35.1.12. òºðèéí àëáàíû ¿éë àæèëëàãààíä øèíæèëãýý õèéæ, ò¿¿íèé ¿ð ä¿íã äýýøë¿¿ëýõ òàëààð ñàíàë áîëîâñðóóëàõ, óëñûí òºâëºðñºí áîëîí îðîí íóòãèéí òºñâèéí óäèðäëàãûí çàðäëûí òºñëèéã çîõèîõ, õÿíàæ áàòëàõàä çîõèõ æóðìûí äàãóó ñàíàë, õ¿ñýëò ãàðãàõ; 35.1.12.òºðèéí àëáàíû øèíýòãýëèéí áîäëîãî, ñòðàòåãè, õ¿íèé íººöèéí áîäëîãûí õýðýãæèëòèéí ÿâö, ¿ð ä¿íä õÿíàëò-øèíæèëãýý (ìîíèòîðèíã), ¿íýëãýý õèéõ, ò¿¿íèé ¿ð ä¿íã äýýøë¿¿ëýõ òàëààð ñàíàë, çºâëºìæ áîëîâñðóóëàõ, óëñûí áîëîí îðîí íóòãèéí òºñâèéí óäèðäëàãûí çàðäëûí òºñëèéã çîõèîõ, õÿíàæ áàòëàõàä çîõèõ æóðìûí äàãóó ñàíàë ãàðãàõ; /Ýíý çààëòûã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/
35.1.13. òºðèéí áàéãóóëëàãààñ òºðèéí àëáàí õààã÷èéí àæèëëàõ íºõöºë, áàòàëãààã õàíãàõàä ÷èãëýñýí õºòºëáºðèéã áîëîâñðóóëæ õýðýãæ¿¿ëýõ àæëûã àðãà ç¿éí óäèðäëàãààð õàíãàõ; 35.1.13.òºðèéí áàéãóóëëàãààñ òºðèéí àëáàí õààã÷èéí ñóðãàëòûí õºòºëáºð áîëîí àæèëëàõ íºõöºë, íèéãìèéí áàòàëãààã õàíãàõ õºòºëáºðèéã áîëîâñðóóëæ, õýðýãæ¿¿ëýõ àæëûã àðãà ç¿éí óäèðäëàãààð õàíãàõ; /Ýíý çààëòûã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/
35.1.14.òºðèéí àëáàíû øèíýòãýë áîëîí ñàéí çàñàãëàëûí çàð÷ìûã õýðýãæ¿¿ëýõ, ººð÷ëºëòèéí ìåíåæìåíò, òºðèéí çàõèðãààíû áîëîí õ¿íèé íººöèéí ìåíåæìåíòèéí àñóóäëààð ã¿éöýòãýõ ýðõ ìýäëèéí áàéãóóëëàãà, òýäãýýðèéí óäèðäàõ àæèëòíûã ìýðãýøèë, àðãà ç¿éí çºâëºãºº, ¿éë÷èëãýýãýýð õàíãàõ; /Ýíý çààëòûã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìñýí/
35.1.15.òºðèéí àëáàíû ÷àäàâõèéã áýõæ¿¿ëýõ ÷èãëýëýýð ãàäààä îðîí, îëîí óëñûí áàéãóóëëàãààñ òºðèéí àëáàíä îëãîæ áóé çýýë, òóñëàìæèéí õ¿ðýýíä õýðýãæ¿¿ëæ áàéãàà õºòºëáºð, òºñºë, àðãà õýìæýýíèé òàëààðõè ìýäýýëëèéã ñóäëàí áîëîâñðóóëæ, òýäãýýðèéí äàâõàðäàë, õèéäýãäëèéã àðèëãàõ, ¿ð íºëººã äýýøë¿¿ëýõ òàëààð çºâëºãºº, ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëýõ; /Ýíý çààëòûã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìñýí/
35.1.14. õóóëüä çààñàí áóñàä á¿ðýí ýðõ 35.1.16. õóóëüä çààñàí áóñàä á¿ðýí ýðõ /Ýíý çààëòûí äóãààðò 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºëò îðóóëñàí/
36.1.Òºðèéí àëáàíû ñòàíäàðò íü òºðèéí àëáûã ¿ð ä¿íòýé óäèðäàõ, õýðýãæ¿¿ëýõ, òºðèéí áàéãóóëëàãà, òºðèéí àëáàí õààã÷èéí ¿éë àæèëëàãààã îíîâ÷òîé çîõèîí áàéãóóëàõàä ÷èãëýíý. 36.1.Òºðèéí àëáàíû ñòàíäàðò íü òºðèéí àëáûã ¿ð ä¿íòýé óäèðäàõ, òºðèéí áàéãóóëëàãà, òºðèéí àëáàí õààã÷èéí ¿éë àæèëëàãààã îíîâ÷òîé çîõèîí áàéãóóëàõàä ÷èãëýíý. /Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/
36.2. Òºðèéí àëáàíû ñòàíäàðò íü òºðèéí àëáàí õààã÷ààñ àëáàí òóøààëûí á¿ðýí ýðõýý õýðýãæ¿¿ëýõ, ñàíõ¿¿, ñòàòèñòèêèéí áîëîí òºðèéí àëáàòàé õîëáîãäñîí áóñàä ìýäýý, òàéëàí ãàðãàõ, òºðèéí áàéãóóëëàãà, òºðèéí àëáàí õààã÷ààñ àëáàí õýðýã õºòëºõ, àíãèëàõ, àðõèâûí áàðèìò áè÷èã, íýãæ á¿ðä¿¿ëýõ, õÿíàëò øàëãàëò õèéõ, ìýäýýëëýýð õàíãàõ çýðýã áóñàä ¿éë àæèëëàãààíû æóðìûã òîãòîîíî. 36.2.Òºðèéí àëáàíû ñòàíäàðò íü òºðèéí áàéãóóëëàãà ÷èã ¿¿ðãýý, òºðèéí àëáàí õààã÷ àëáàí òóøààëûí á¿ðýí ýðõýý õýðýãæ¿¿ëýõ, òºðèéí ¿éë÷èëãýýíèé ¿ð àøèã, ¿ð íºëººã äýýøë¿¿ëýõýä ÷èãëýñýí ìåíåæìåíòèéí ¿éë àæèëëàãààíä òàâèõ øààðäëàãûã òîãòîîíî. /Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/
36.Ç. Òºðèéí àëáàíû ñòàíäàðò áîëîâñðóóëæ áàòëàõ, ìºðäºõ æóðìûã Çàñãèéí ãàçàð òîãòîîíî. 36.3.Òºðèéí àëáàíû ñòàíäàðòûã Ñòàíäàðò÷èëàë, òîõèðëûí ¿íýëãýýíèé òóõàé õóóëüä çààñíû äàãóó áîëîâñðóóëàí áàòàëæ ìºðä¿¿ëíý. /Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/
38.4.Çàñãèéí ãàçðûí àãåíòëàã, òºñâèéí áóñàä áàéãóóëëàãà íü ¿éë àæèëëàãààíûõàà îðëîãîîñ ñàíõ¿¿æäýã áîëæ ººð÷ëºãäñºí áîë ýíý õóóëèéí 7.1.7-ä çààñíààñ áóñàä òºðèéí àëáàí õààã÷èä íü òºðèéí àëáàíààñ ººðèéí õ¿ñýëòýýð ÷ºëººëºãäºæ, òóõàéí áàéãóóëëàãàäàà ¿ðãýëæë¿¿ëýí àæèëëàæ áîëîõ áºãººä ýíý òîõèîëäîëä òýäíèé ýðõ ç¿éí áàéäëûã õîëáîãäîõ  õóóëèàð çîõèöóóëíà. /Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìñýí/
39.1.2.Ýíý õóóëèéí 35.1.6-ä çààñíû äàãóó òîìèëîãäñîí áóþó ÷ºëººëºãäñºí òºðèéí æèíõýíý àëáàíû óäèðäàõ àëáàí òóøààëòàí, óã àëáàí òóøààëä íýð äýâøèã÷èéí ººðèéíõ íü ãîìäëîîð ¿¿ññýí ìàðãààí; /Ýíý çààëòûã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìñýí/
39.1.2. òºðèéí æèíõýíý àëáàí õààã÷ààñ öàëèí õºëñ, àæèëëàõ íºõöºë, áàòàëãààíû òàëààð ãàðãàñàí áóñàä ìàðãààí. 39.1.3. òºðèéí æèíõýíý àëáàí õààã÷ààñ öàëèí õºëñ, àæèëëàõ íºõöºë, áàòàëãààíû òàëààð ãàðãàñàí áóñàä ìàðãààí. /Ýíý çààëòûí äóãààðò 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºëò îðóóëñàí/
39.2. Òºðèéí æèíõýíý àëáàí õààã÷, ò¿¿íä íýð äýâøèã÷ íü òºðèéí àëáàòàé õîëáîãäñîí ìàðãààíûã õÿíàí øèéäâýðëýñýí òóõàé òºðèéí àëáàíû òºâ áàéãóóëëàãûí øèéäâýðèéí òàëààð ø¿¿õýä ãîìäîë ãàðãàæ áîëíî. /Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð õ¿÷èíã¿é áîëñîíä òîîöñîí/
39.4. Õóóëüä ººðººð çààãààã¿é áîë òºðèéí æèíõýíý àëáàí õààã÷ àæëààñ ¿íäýñëýëã¿éãýýð õàëàãäñàí ãýæ ¿çâýë ãîìäëîî òºðèéí àëáàíû ñàëáàð çºâëºë áîëîí òºðèéí àëáàíû  òºâ áàéãóóëëàãàä 1 ñàðûí äîòîð, óã øèéäâýðèéã çºâøººðºõã¿é áîë ø¿¿õýä 15 õîíîãèéí äîòîð òóñ òóñ ãàðãàíà. 39.4.Õóóëüä ººðººð çààãààã¿é áîë òºðèéí æèíõýíý àëáàí õààã÷ ýíý õóóëèéí 39.1-ä çààñàí ìàðãààíòàé õîëáîãäñîí ãîìäëîî òºðèéí àëáàíû ñàëáàð çºâëºë áîëîí òºðèéí àëáàíû òºâ áàéãóóëëàãàä 1 ñàðûí äîòîð ãàðãàíà. /Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/
39.5.Òºðèéí æèíõýíý àëáàíû õ¿íèé íººöèéí óäèðäëàãàòàé õîëáîãäîí ãàðñàí ýðõ á¿õèé àëáàí òóøààëòíû øèéäâýð õóóëü ç¿éí ¿íäýñëýëã¿é áîëîõ íü òîãòîîãäñîí áîë òºðèéí àëáàíû òºâ áàéãóóëëàãà ººð÷ëºõ áóþó  õ¿÷èíã¿é áîëãîõ ýðõòýé. /Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìñýí/
39.6.Òºðèéí àëáàíû òºâ áàéãóóëëàãûí ãàðãàñàí øèéäâýðèéã õîëáîãäîõ áàéãóóëëàãà, àëáàí òóøààëòàí áèåë¿¿ëýõ ¿¿ðýãòýé /Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìñýí/
39.7.Òºðèéí àëáàíû òºâ áàéãóóëëàãûí øèéäâýðèéã ýñ çºâøººðñºí òàë óã øèéäâýð ãàðñíààñ õîéø  30  õîíîãèéí äîòîð ø¿¿õýä ãîìäîë ãàðãàæ áîëíî /Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèàð íýìñýí/
40.2. Òºðèéí àëáàí õààã÷ àëáàí òóøààëûí á¿ðýí ýðõýý óðâóóëàí àøèãëàõûã õîðèãëîíî. 40.2.Òºðèéí àëáàí õààã÷ àëáàí òóøààëûí á¿ðýí ýðõýý óðâóóëàí àøèãëàõ, áóñäûã äàðàìòëàõ, õàâ÷èí ãàäóóðõàõ, ýðõøýýëäýý áàéëãàõûã õîðèãëîíî. /Ýíý õýñãèéã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/
41.1.1.òºðèéí æèíõýíý àëáàí òóøààëûí ñóë îðîí òîîíä èðãýíèéã àâ÷ àæèëëóóëàõäàà ýíý õóóëèéí 17.1, 17.4, 17.5-ä çààñíûã çºð÷ñºí àëáàí òóøààëòíûã 10000-30000 õ¿ðòýë òºãðºãººð òîðãîõ; 41.1.1.òºðèéí æèíõýíý àëáàí òóøààëûí ñóë îðîí òîîíä èðãýíèéã àâ÷ àæèëëóóëàõäàà ýíý õóóëèéí 16.2, 17.1, 17.4-ò çààñíûã çºð÷ñºí àëáàí òóøààëòíûã 25000-40000 òºãðºãººð òîðãîõ; /Ýíý çààëòûã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/
41.1.2. õóóëüä ººðººð çààãààã¿é áîë 16.2., 40 ä¿ãýýð ç¿éëä çààñíûã çºð÷ñºí àëáàí òóøààëòíûã 20000-60000 õ¿ðòýë òºãðºãººð òîðãîõ;/Ýíý çààëòàä 2003 îíû 1 ä¿ãýýð ñàðûí 2-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºëò îðñîí/ 41.1.2. õóóëüä ººðººð çààãààã¿é áîë ýíý õóóëèéí 39.6-ä çààñíûã çºð÷ñºí àëáàí òóøààëòíûã  35000-50000 òºãðºãººð  òîðãîõ; /Ýíý çààëòûã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/
41.1.3. ýíý õóóëèéí 25 äóãààð ç¿éë, 26.1-ä çààñíûã çºð÷èæ òºðèéí æèíõýíý àëáàí õààã÷èéã àæëààñ õàëñàí àëáàí òóøààëòíûã 30000-60000 õ¿ðòýë òºãðºãººð òîðãîõ. 41.1.3.ýíý õóóëèéí 25 äóãààð ç¿éë, 26.1-ä çààñíààñ áóñàä òîõèîëäîëä òºðèéí æèíõýíý àëáàí õààã÷èéã àæëààñ õàëñàí àëáàí òóøààëòíûã 45000-60000 òºãðºãººð òîðãîõ. /Ýíý çààëòûã 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäðèéí õóóëèà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñàí/


3 responses to “Төрийн албаны тухай хуульд сүүлд орсон өөрчлөлт

Subscribe to comments with RSS.

  1. Үсэг нь танигдахгүй байна аа. Баясаа чи хаана юу хийдэг вэ? Нас, хүйс? Товч танилцуулга?

    Амар сайн уу
  2. shal t1 sedew bn

  3. heregtei medeelel bna … turiin albanii shalgaltiin talaar yamar yamar oorchlolt orsniig ni bichuul buur goe heheh
    amjilt husie

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: